13.8v 20 Amper Doğrusal Güç Kaynağı
Hikayesi uzun, detaylarını burada okuyabilirsiniz. 20 amper akım verebilen, doğrusal bir güç kaynağına ihtiyaç duyduğum için gerçekleştirilen devrenin ayrıntılarını aşağıda bulabilirsiniz.
Devrenin şeması (üzerine tıklayarak daha büyük görebilirsiniz)
Devrede, çıkış transistörlerinin yalıtımdan kurtarılması ve soğutma veriminin arttırılması için beslemenin (-) kutbu regüle edilmiştir. 470 ohm'luk ayarlı direnç ile çıkış gerilimi istenilen seviyeye ayarlanır. Soğutucuya monte edilen (4) adet çıkış transistörünün emetörleri ve kollektörleri şemada gösterilen bağlantı noktalarına 20 amper taşıyabilecek kablolarl bağlanacaktır. Beyz bağlantısı için 20 amperlik kablo kullanmaya gerek yoktur. Bu devrede, her bir çıkış transistörünün yaklaşık 5 amper akım akıtması hedeflendiğinden, çıkış transistörlerinin emetörlerine seri bağlanacak 0,1 ohm'luk dirençler 5W'lık olacaktır. Son zamanlarda direnç bacakları oldukça ince olarak imal edilmeye başlanıldığından, 5W'lık o,1 ohm'luk dirençlerin bacakları 5 amperi iletebilecek kadar kalın değilse, 2 adet 0,22 ohm 3W'lık veya 5W'lık 2 direnç paralel olarak bağlanarak kullanılmalıdır.
Çıkış transistörü Fan devresi (üzerine tıklayarak daha büyük görebilirsiniz)
Devrede kullanılan çıkış transistörlerine gelince: Elinizde 2N3055 varsa (gerçek 2N3055) onları kullanın. Benim elimde RCA'in üretimi A6 67703 (veya G7703) kodlu TO-3 kılıfta NPN transistörler vardı. Bütün araştırmalarıma rağmen veri kağıdına ulaşadım bu aslanların. Yapısına göre 5 amper akım verebileceğini düşünerek bunları kullandım devrede ve de oldu. Bu transistörlerin monte edildiği soğutucu ayrıca bir fanla soğutuluyor. Fan devresindeki 4k7'lik NTC soğutucuya uygun bir şekilde monte edilecek ve 100k'lık ayarlı dirençle fanın devreye gireceği nokta belirlenecektir. Benim devremde fan 34 derece civarında çalışmaya başlıyor.
Ben, devreden maksimum 15 amper çekmeyi düşündüğümden, devrede 16 amperlik bir sigorta kullandım. Bu sigortanın sağ tarafında kalan BC547 transistörü ile kurulu devre, sigorta için bir gösterge işlevi yerine getirmektedir. Şâyet bu sigorta atarsa, kırmızı led yanmaktadır. Ben, iki renkli bir led kullandım. Böylece yeşil yanarsa (D1B) devrenin çalıştığını, kırmızı yanarsa (D1A ) sigortanın atık olduğunu anlıyorum.
Bu devre ile "değerli" ve "pahalı" cihazlar besleneceğinden, devreye bir de aşırı gerilim koruması ekledim. Benim devremin çıkışı tolerans ve emniyet mülahazalarıyla 13.6v'a ayarlandı. Devrenin gerilimi 13.9v'u geçerse, 50 amperlik tristör (SCR) çıkışı kısa devre yaparak 16 amperlik sigortanın atmasını sağlamaktadır.
Devrenin baskı devre ve yerleştirme planları.(üzerine tıklayarak daha büyük görebilirsiniz)
Devrenin gerçekleştirilip kutulanmış hâli