



          I N S T R U K C J A   O B S L U G I   P R O G R A M U   G P
          (W E R S J E   1.60 I 1.61)

          OPRACOWAL MGR INZ. KRZYSZTOF DABROWSKI, OE1KDA.








          S P I S  T R E S C I


     1.  Informacje wstepne.
     2.  Instalacja programu.
     3.  Zbiory.
     4.  Zestaw rozkazow.
     5.  Lacznosci.
     6.  Obsluga skrzynek elektronicznych.
     7.  Edytor.
     8.  Lista MH.
     9.  Monitor selektywny.
     10. Automatyczne wykorzystanie tras lacznosci.
     11. Konfiguracja.
     12. Wyjscie do DOS.
     13. Mysz.
     14. Parametry wywolania.
     15. Tryby przesuwania tekstu.
     16. Tryb podporzadkowany TNC2.
     Dodatek A. Program TFPCR.
     Dodatek B. Alternatywny sposob instalacji.
     Dodatek C. Program TFPCz.
     Dodatek D. Zestaw rozkazow WA8DED.





     1. INFORMACJE WSTEPNE.

     GP jest programem terminalowym wspolpracujacym z  kontrolerem  TNC 
wyposazonym w oprogramowanie WA8DED lub TF.  Kontroler  TNC  pracuje  w 
trybie podporzadkowanym  (ang.  host).  Przy  wykorzystaniu  sterownika 
TFPCR  moze  on  takze  wspolpracowac  z  kontrolerem   wyposazonym   w 
oprogramowanie TAPR (w  trybie  KISS)  a  przy  wykorzystaniu  TFPCz  z 
modemem BayCom. Jest  to  wiec  sytuacja  identyczna  jak  w  przypadku 
programu SP. Oba sterowniki opisane sa w  dodatkach  do  instrukcji.  W 
odroznieniu  od  wielu  innych  programow  terminalowych   GP   posiada 
atrakcyjna szate graficzna oraz pozwala na  obsluge  za  pomoca  myszy. 
Prawie wszystkie  funkcje  mozna  tez  wywolac  odpowiednia  kombinacja 
klawiszy. 
     GP  obsluguje  do  10  kanalow  logicznych  oraz  dodatkowy  kanal 
monitora, liczba ta ustalona jest  w oprogramowaniu  WA8DED  i  stanowi 
ceche charakterystyczna  wszystkich  wspolpracujacych  z  nim  programow 
terminalowych  (np.  SP).  Dla  ulatwienia  korzystania   ze   skrzynek 
elektronicznych GP pozwala na zapisywanie ich spisu tresci w oddzielnym 
buforze i automatyczne odczytywanie zaznaczonych zbiorow.  Oprocz  tego 
GP wyposazony jest w prosty edytor.
     W przeciwienstwie do SP, GP  nie  posiada  mozliwosci  pracy  jako 
wezel sieci co byloby bardzo przydatne  w  rejonach  o  niedostatecznie 
rozbudowanej sieci. 
     GP pracuje na komputerach klasy PC/zT/AT wyposazonych przynajmniej 
w 1 MB pamieci RAM i plytke graficzna EGA lub VGA. Wymagana wersja  DOS 
jest 2.0 lub nowsza. Pracuje  on  takze  w  okienku  DOS  pod  systemem 
operacyjnym OS/2. GP wykorzystuje takze obszary pamieci  EMS  i  zMS  i 
zaklada w nich bufory odbiorcze. Wersja  GP.EzE  przewidziana  jest  do 
pracy na wszystkich procesorach  80z86/8,  natomiast  wersja  GP286.EzE 
pracuje  jedynie  na  procesorach  80286  i  nastepnych  a   takze   na 
procesorach V20, w ktore wyposazone sa niektore egzemplarze zT. Funkcja 
monitora selektywnego wystepuje tylko w wersji GP286.EzE. 
     GP  jest  programem  ogolnie  dostepnym  i   moze   byc bezplatnie 
rozpowszechniany  w  srodowiskach  krotkofalarskich.  Wszystkie  uwagi, 
zyczenia, zamowienia nowszych wersji i opisy problemow nalezy  kierowac 
na adres autora:
ULF SARAN
DH1DAE
Veit-Stob-Strabe 36
D-57076 Siegen
     Pytania i opisy problemow powinny zawierac dodatkowe informacje  o 
posiadanej  konfiguracji  komputera,   stosowanej   wersji   DOS,   ew. 
programach rezydentnych itd. Autor  jest  takze  osiagalny  przez  siec
packet-radio pod adresem DH1DAE@DB0SGL.






     2. INSTALACJA PROGRAMU.

     Instalacja na twardym dysku  (lub  dyskietce)  moze  byc  dokonana 
automatycznie  za  pomoca  pliku   INSATALL.BAT   lub   recznie   przez 
skopiowanie zbiorow zawartych na dyskietce dystrybucyjnej  do  katalogu 
np. \GP i zalozenie odpowiednich  dodatkowych  katalogow  zawierajacych 
zbiory i programy pomocnicze. Przed pierwszym wyjsciem  w  eter  nalezy 
nie zapomniec o wpisaniu wlasnego znaku do zbioru CONFIG.GP.  Wszystkie 
pozostale parametry moga na poczatek pozostac nie zmienione. 
     W trakcie pracy GP korzysta z nastepujacych zbiorow:
GP.EzE lub GP286.EzE  - zawierajacego sam program,
GP.OVR i odpowiednio GP286.OVR -  - " - nakladki do programu,
CONFIG.GP             -  - " - parametry konfigurujace,
BINDATA.GP            -  - " - okienko powitalne,
ICONS.GP              -  - " - symbole wyswietlane na ekranie,
*.GPT                 -  - " - teksty wyswietlane przez program,
*.GPH                 -  - " - teksty pomocnicze dla zdalnej obslugi,
CTEzT.GPI             -  - " - ogolny tekst powitalny,
QRT.GPI               -  - " - ogolny tekst pozegnalny,
NAMES.GPI             -  - " - trasy polaczen i imiona korespondentow,
INFO.GPI              -  - " - ogolne informacje dla korespondentow,
<znak>.CPC            -  - " - indywidualny tekst powitalny dla  stacji 
                               o podanym znaku (dowolna ilosc zbiorow),
<znak>.GPM            -  - " - poczte  dla  stacji  o  podanym  znaku 
                               (dowolna ilosc zbiorow),
Dodatkowo konieczne jest zalozenie katalogow:
\gp\user.gp  ktory   bedzie   zawierac   informacje   wpisywane   przez 
korespondentow lub przeznaczone do odczytania przez nich, 
\gp\ezternal.gp przeznaczony dla programow wywolywanych  zdalnie  przez 
korespondentow (na dyskietce  dystrybucyjnej  zawarty  jest  przykladowy 
program SYSINFO.EzE) ,
\gp\save.gp zawierajacy zbiory-protokoly lacznosci, bufory, oraz
\gp\spy.gp zawierajacy protokoly podgladu selektywnego.
     Nazwy katalogow i ich polozenie na dysku  sa  oczywiscie  zupelnie 
dowolne, nie musza one wcale lezec w  katalogu  gp,  wazne  jest  tylko 
dokonanie  prawidlowych  wpisow  w  zbiorze  CONFIG.GP   w   przeciwnym 
przypadku w trakcie startu programu  wyswietlane  sa  meldunki  bledow. 
Wpisy musza zastapic odpowiednio zawartosc linijek:
UserDir = \gp\user.gp
EzternalDir = \gp\ezternal.gp
SaveDir = \gp\save.gp
LogDir = \gp
SpyDir = \gp\spy.gp
Znak wywolawczy podany musi byc w linijce:
MyCall = .....
Jezeli kontroler TNC podlaczony  jest  do  innego  wyjscia  RS-232  niz 
podane przykladowo COM1 lub przewidywana jest praca z  inna  szybkoscia 
transmisji niz podane 9600 bit/sek nalezy dokonac  odpowiedniej  zmiany 
parametrow:  SerNr  i  SerBaud  (szybkosc   wymiany   danych   pomiedzy 
kontrolerem i komputerem nie jest w zaden sposob powiazana z szybkoscia 
transmisji w kanale radiowym i ze  wzgledow  praktycznych  powinna  byc 
wyzsza  od  niej).  Zbior  CONFIG.GP  jest  omowiony  w  dalszym  ciagu 
instrukcji. 
     Jezeli GP uzywany jest rownolegle przez wieksza liczbe  operatorow 
kazdy z nich moze zainstalowac wlasne teksty  powitalne,  pozegnalne  i 
informacyjne. Dla kazdego z operatorow nalezy zalozyc tylko  podkatalog 
o nazwie zgodnej z jego znakiem i w katalogu tym umiescic w  zaleznosci 
od  potrzeb  nastepujace   zbiory   (nie   wszystkie   sa   konieczne): 
CTEzT???.GPI, <znak>.CPC, <znak>.CPM, <mycall>.GPI, INFO.GPI i QRT.GPI. 
W razie potrzeby zbiory te poszukiwane sa najpierw w podkatalogach a  w 
przypadku  ich  braku  lub  braku  podkatalogu  dla  danego   operatora 
wykorzystywane sa zbiory ogolne zawarte w katalogu \GP. 





     3. ZBIORY.

     3.1 ZBIOR CONFIG.GP.

     Zbior  CONFIG.GP  zawiera  szereg  parametrow   pozwalajacych   na 
dopasowanie GP do indywidualnych potrzeb lub  upodoban.  Kazda  z  linii 
zawiera nazwe parametru i jego wartosc  poprzedzona  znakiem  rownosci, 
dodatkowo po sredniku moga byc dopisane dowolne komentarze.
     Wszystkie elementy obrazu moga przyjmowac  dowolne  wybrane  przez 
operatora  kolory.  W  zbiorze  stosowane  sa  nastepujace   angielskie 
nazwy kolorow:
Black                - czarny,                            Blue                    - niebieski,
Green               - zielony,                           Cyan                   - turkusowy,
Red                  - czerwony,                        Magenta              - purpurowy,
Orange             - pomaranczowy,               LightGrey           - jasnoszary,
DarkGrey        - ciemnoszary,                    LightBlue            - jasnoniebieski,
LightGreen       - jasnozielony,                    LightCyan          - jasnoturkusowy,
LightRed          - jasnoczerwony,                LightMagenta      - jasnopurpurowy,
Yellow             - zolty,                                White                  - bialy.

     Poszczegolne elementy obrazow nosza nastepujace nazwy:
MonitorBackGround :         tlo okienka monitora,
MonitorForeGround :          napisy w okienku monitora,
MonitorInversAttr :             kolor naglowkow w okienku monitora,
EditorBackGround  :            tlo okienka edytora, 
EditorForeGround .............. teksty w okienku edytora,
EditorInversAttr ................. kolor znacznika i symbolu konca linii w edytorze,
CheckBackGround ............. tlo okienka dla funkcji check skrzynki DieBoz,
CheckForeGround .............. kolor napisow w okienku check,
CheckInversAttr ................. kolor znacznika w okienku check,
ConnectBackGround .......... tlo okienka odbiorczego dla kanalow 1 - 10,
ConnectForeGround ........... teksty w okienku odbiorczym,
ConnectInversAttr .............. nadawane teksty w okienku odbiorczym,
MenuBackGround ............. tlo gornej linii menu,
MenuForeGround .............. napisy w linii menu,
MenuInversAttr ................. kolor  sygnalizujacy  odbior  w  innych  kanalach   logicznych,
StateBackGround ............... tlo okienka informacyjnego,
StateForeGround ................ napisy w okienku informacyjnym,
InputBackGround .............. tlo okienka nadawczego,
InputForeGround ............... teksty w okienku nadawczym,
SpyBackGround ................ tlo okienka monitora selektywnego,
SpyForeGround ................. napisy w okienku monitora selektywnego,
SpyInversAttr .................... kolor  wyroznionych  napisow  w  okienku  monitora   selektywnego.

     Tekst odbierany w kazdym z kanalow wpisywany jest do odpowiedniego 
bufora i dzieki temu moze byc  powtornie  przegladany.  Rozmiar  bufora 
mozna ustalic oddzielnie dla kazdego z  kanalow.  W  zbiorze  CONFIG.GP 
podawany jest on jako liczba linii, przy czym  kazda  z  linii  zajmuje 
dlugosc 84 bajtow (80 bajtow tekstu i  4  bajty  koloru).  Dopuszczalny 
rozmiar bufora lezy w zakresie od 40 do 780  linii  (40  linii  stanowi 
pojemnosc ekranu, 780 linii odpowiada obszarowi 64  kB  pamieci,  czyli 
jednemu segmentowi adresowanemu przez procesory  80z86).  Do  ustalenia 
rozmiarow sluza parametry: 
CheckBuffer  : rozmiar bufora dla okienka check (DieBoz),
EditBuffer      : rozmiar bufora edytora,
TeztBuffer     : ciag liczb  okreslajacy  dlugosci  buforow  kolejno  dla 
                        kanalu monitora i do 10 kanalow lacznosci.
InputBuffer   : rozmiar bufora nadawczego  dla  poszczegolnych  kanalow. 
                        Maksymalna liczba linii wynosi tu 199.
SpyBuffer     : rozmiar  bufora  monitora  selektywnego  dla  kazdego  z 
                        kanalow.
MHBuffer     : dlugosc listy MH.
     Czas wygaszania ekranu w przypadku braku aktywnosci ustalany  jest 
za pomoca parametru "Screensave". Jest on podawany  w  minutach.  Ekran 
wlaczany jest ponownie po odebraniu nowych danych  lub  po  nacisnieciu 
dowolnego  klawisza.  Parametr  "PopUpTime"  podaje  czas  wyswietlania 
okienek informujacych np. o nawiazaniu polaczenia. Jest on  podawany  w 
sekundach. Roznice czasu pomiedzy zegarem  PC  i  zegarem  programu  GP 
okresla parametr "Time". Roznica czasu pomiedzy czasem zimowym w Polsce 
i czasem UTC wynosi -60 min, dla czasu  letniego  -  -120  min.  Uzycie 
czasu  UTC  jest  szczegolnie  praktyczne  w  przypadku  automatycznego 
prowadzenia logu. Czas  wpisywany  do  logu  ustalany  jest  za  pomoca 
parametru "UTC". Jest on, podobnie jak w  przypadku  parametru  "Time", 
podawany w minutach z odpowiednim znakiem. Duzym ulatwieniem  moze  byc 
nastawienie zegara PC na czas UTC  i  podanie  wartosci  zero  dla  obu 
parametrow. Rozkaz "Zone" pozwala na podanie  skrotu  strefy  czasowej, 
skrot ten wstawiany jest do tekstow w miejsce meta symbolu %z. Konwersja 
metasymboli przedstawiona  jest  w  dalszym  ciagu  instrukcji.  Rozkaz 
"ConnectBell" ustala liczbe sygnalow dzwiekowych w przypadku  wywolania 
przez korespondenta. 
     W  zaleznosci  od  potrzeb  nalezy  ustawic  tez  parametry  lacza 
szeregowego RS-232. Sluza do tego  parametry:  "SerNr"  podajac  numer 
lacza np. 1 dla COM1, 2 dla COM2 itd. Dla  sterownikow  TFPCR  i  TFPCz 
nalezy podac pseudonumer 5, "SerBaud" ustala  szybkosc  wymiany  danych 
pomiedzy kontrolerem TNC i komputerem, w  przypadku  uzycia  TFPCR  lub 
TFPCz jest on nieistotny, szybkosc podawana jest  wowczas  w  wywolaniu 
sterownika. Programy  TFPCR  i  TFPCz  omowione  sa  w  dodatkach.  Dla 
nietypowych  laczy  (od  COM2  wzwyz)  konieczne  jest  podanie  adresu 
poczatkowego  i  numeru  przerwania  odpowiednio  za  pomoca   rozkazow 
"SerPort" i "SerIRQ". Wartosci  te  moga  byc  podane  dziesietnie  lub 
szesnastkowo (poprzedzone $). Sa one podane  w  instrukcjach  DOS  lub 
uzywanych plytek RS-232. Dla laczy COM3 i COM4 sa to odpowiednio adresy 
3E8 i 2E8 oraz przerwania 4 i 3. Dlugosc slowa wynosi  zawsze  8  bitow 
bez bitu parzystosci a liczba bitow stop jest rowna 1 (8N1).  Parametry 
te nie moga ulec zmianie.
     Wybor  nazw  katalogow   za   pomoca   parametrow   "EzternalDir", 
"UserDir",  "SaveDir"  i  "LogDir"  omowilem  juz   poprzednio.   Zapis 
lacznosci obserwowanych selektywnie dokonywany jest w katalogu "SpyDir" 
(w wersjach 1.50 i nowszych). Nazwy  i  polozenie  katalogow  moga  byc 
dowolne i rozne od podanych przykladow jednak wpisy musza byc zgodne  z 
rzeczywistoscia. 
     Inicjalizacja  kontrolera  TNC  w  momencie   wywolania   programu 
dokonywana jest za pomoca serii rozkazow TNCINI = <rozkaz>, ich  zmiana 
w momencie zakonczenia pracy programu GP za pomoca TNCDEI  =  <rozkaz>, 
mozliwa jest takze krotkotrwala zmiana w momencie przejscia do  DOS  na 
wartosci okreslone za pomoca TNCDOS =  <rozkaz>.  W  zbiorze  CONFIG.GP 
moze wystepowac dowolna liczba tych rozkazow. Zestaw rozkazow  TNC  dla 
oprogramowania WA8DED i TF przedstawiony jest w dodatkach.  Najczesciej 
konieczna  jest  zmiana  parametru  U  -  tekstu  powitalnego  w   celu 
poinformowania korespondentow o  sytuacji.  Rozkaz  "DateTime"  jest  w 
rzeczywistosci rozkazem programu GP i  powoduje  nadanie  odpowiedniego 
rozkazu nastawiajacego zegar kontrolera. 
     Parametry "DefaultPrint" i "InversPrint" pozwalaja na wprowadzenie 
sekwencji sterujacych drukarka. Dla drukarek EPSON i  podobnych  sa  to 
sekwencje ESCape. Ich zestaw znajdzie czytelnik w instrukcji  drukarki. 
Wiekszosc spotykanych na rynku drukarek  daje  sie  przestawic  w  tryb 
EPSON lub IBMGRAPH. Wymienione sekwencje moga  zawierac  do  10  znakow 
oddzielonych przecinkami. Teksty odbierane  drukowane  sa  z  atrybutem 
"DefaultPrint" a nadawane - z atrybutem "InversPrint". 
     Liczbe kanalow logicznych ustala parametr  "Channels".  Maksymalna 
wartoscia jest 10.  W  zaleznosci  od  liczby  zadeklarowanych  kanalow 
nalezy podac odpowiednia liczbe dlugosci buforow i znakow wywolawczych. 
Dla kazdego  z  kanalow  mozna  podac  oddzielny  znak  wywolawczy  np. 
rozniacy sie identyfikacja wtorna (SSID). Pierwszy ze  znakow  w  ciagu 
"MyCall"  odpowiada  kanalowi  monitora,  nastepne  -  kolejno  kanalom 
lacznosci. W miejsce pustego ciagu wstawiany  jest  automatycznie  znak 
kanalu monitora. Dla unikniecia pomylek  najlepiej  jest  jednak  podac 
wszystkie znaki. 
     Rozkaz "NoName"  pozwala  na  podanie  sposobu  zwracania  sie  do 
korespondentow  o  nieznanym  imieniu.  Podany  tutaj  zwrot  zastepuje 
meta symbol %N, przykladowo w zbiorach *.GPI.
     Tekst zgloszenia  dla  korespondentow  okreslany  jest  za  pomoca 
rozkazu "Prompt = <tekst>". W tekscie moga wystepowac metasymbole. 
     Poszczegolne monitorowane pakiety moga byc  oddzielone  od  siebie 
pusta linia (rozkaz: InsertMonLine = ON|OFF). 
     Prowadzenie logu wlaczane jest za pomoca rozkazu "Log  =  ON|OFF". 
Automatyczne prowadzenie logu jest wprawdzie bardzo praktyczne (w wielu 
krajach  jest  to  wystarczajace),  w  zaleznosci   od   obowiazujacych 
przepisow moze byc jednak konieczne reczne prowadzenie logu. Prawidlowe 
prowadzenie logu przez program GP  wymaga  wprowadzenia  czestotliwosci 
pracy. W przeciwienstwie do programu SP niemozliwe jest tu automatyczne 
rozpoznawanie czestotliwosci pracy. Czestotliwosc pracy  podawana  jest 
za pomoca rozkazu QRG = <czestotliwosc>, moze ona byc  takze  zmieniana 
na biezaco za pomoca kombinacji ALT-Q. Dozwolony  jest  tu  ciag  7-mio 
znakowy np. 430.650, moga byc stosowane ciagi krotsze jak np.  70cm.  W 
pasmie 23 cm konieczne jest wiec opuszczenie pozycji GHz. 
     Rozkaz "Backup = ON|OFF" wlacza automatyczna  rejestracje  buforow 
na twardym dysku. Bufory sa wczytywane przy ponownym  starcie  programu 
GP. 
     Na zyczenie uzytkownik moze byc informowany akustycznie  o  fakcie 
odbioru danych w ktorymkolwiek z kanalow. Sposob  informacji  okreslany 
jest  za  pomoca  rozkazu  (parametru)  "RzClick".  Wartosc  0  wylacza 
sygnalizacje, 1 - wlacza sygnalizacje w  przypadku  odbioru  pakietu  w 
niewyswietlanym  kanale,  2  -  w  kazdym  przypadku.  Odbior   pakietu 
sygnalizowany jest takze optycznie przez zmiane koloru numeru kanalu  w 
gornej linii menu. 
     Wybor  wersji  jezykowej   dla   zdalnych   tekstow   pomocniczych 
dokonywany jest za pomoca parametru  "RemoteLanguage".  Warunkiem  jest 
oczywiscie  istnienie  zbiorow  *.GPT  w  pozadanej  wersji  jezykowej. 
Przykladowo wartosc "G" wybiera jezyk angielski pod warunkiem istnienia 
zbioru  G.GPT.  W  tym  miejscu  chcialbym  zachecic  uzytkownikow   do 
spolszczenia  odpowiednich  zbiorow.  Rowniez  komentarze   w   zbiorze 
CONFIG.GP i w innych powinny byc napisane w  jezyku  polskim.  Bardziej 
zaawansowani  uzytkownicy  moga  dokonac  takze   spolszczenia   calego 
programu GP. W przypadku braku tego parametru uzywany jest  standardowo 
jezyk obslugi programu. 
     Rozkaz "Remote"  okresla  rozkazy  zdalnej  obslugi  dostepne  dla 
korespondentow.  Znak  gwiazdki  (*)   oznacza   wlaczenie   wszystkich 
rozkazow, mozna tu tez wymienic poszczegolne rozkazy w pelnym brzmieniu 
lub w skrocie. Nazwy rozkazow oddzielone  sa  przecinkami.  Przykladowo 
rozkaz: 
Remote = VER,I,NE,N,#
powoduje udostepnienie zdalnym  uzytkownikom  rozkazow  VERsion,  Info, 
NEws, Name i Chat.
     Normalnie  GP  wymaga  potwierdzenia  wielu   rozkazow   (pytania: 
tak/nie/rezygnacja) w celu unikniecia  pomylek.  Bardziej  doswiadczeni 
uzytkownicy moga uproscic cala procedure wylaczajac pytania  za  pomoca 
rozkazu "Questions = ON|OFF". Rozkaz ten pozwala takze na  ich  ponowne 
wlaczenie. 
     Rozkaz  "FastPoll  =  ON|OFF|AUTO"  pozwala   na   wybor   sposobu 
odpytywania kontrolera TNC. Metoda szybka  stanowi  znaczne  obciazenie 
dla lacza szeregowego i w zaleznosci od uzytego kontrolera,  komputera, 
programu sterujacego oraz programow rezydentnych  moga  wystapic  bledy 
synchronizacji lub bledy w odbieranych  danych.  Konieczne  jest  wtedy 
przejscie na wolniejszy sposob odpytywania. Standardowa wartoscia  jest 
AUTO. GP stosuje wowczas metode szybka jesli komputer jest wyposazony w 
UART  typu  16550A.  Obwody  te  wyposazone  sa  w   wewnetrzny   bufor 
odbieranych danych. 
     Parametr "PopUpEnableKeyboard  =  ON|OFF"  pozwala  na  zamkniecie 
okienek  meldunkowych  przed  uplywem  czasu  okreslonego   za   pomoca 
parametru "PopUpTime". Wartosc ON  pozwala  na  zamkniecie  okienka  za 
pomoca klawiszy RETURN lub ESC, OFF tylko za  pomoca  myszy.  W  kazdym 
przypadku okienko jest zamykane po uplywie zadanego czasu.
     Program GP moze zasadniczo sam stwierdzic czy uzyty kontroler  TNC 
wyposazony  jest  w  wieksza  liczbe  wejsc  i  czy  pracuje  w  trybie 
standardowym czy w trybie DRSI. W przypadku  nierozpoznania  kontrolera 
kilkuwejsciowego nalezy zadeklarowac go za pomoca rozkazu "Multiport  = 
ON". Uzytkownicy sterownika TFPCz  w  wersji  2.0  moga  takze  wlaczyc 
automatyczne rozpoznawanie za pomoca "Multiport = AUTO".  Dla  zwyklych 
kontrolerow jednowejsciowych mozna podac rozkaz "Multiport = OFF".
     Konstrukcje:
<IF .....>
rozkazy
<ELSE>
rozkazy
<END>
pozwalaja na  konfiguracje  warunkowa  np.  w  przypadku  wspolpracy  z 
roznymi kontrolerami  TNC  lub  programami  sterujacymi.  Czlony  <IF>, 
<ELSE>,  <END>  musza  stac  na  poczatku  linii  i  byc  jej  jedynymi 
elementami. Konstrukcje warunkowe IF nie moga  byc  zagniezdzone,  tzn. 
nastepny warunek moze sie zaczynac dopiero po zakonczeniu poprzedniego. 
W miare potrzeby mozna opuscic galaz <ELSE>. W warunku po <IF ...> moze 
takze wystepowac zaprzeczenie NOT.
Przyklady:
<IF 9600>
SerBaud = 9600
<ELSE>
SerBaud = 2400
<END>

<IF NOT 9600>
SerBaud = 19200
<ELSE>
SerBaud = 9600
<END>

Slowo  zarezerwowane  %TFPCz200 pozwala   na   wybor   serii   rozkazow 
wykonywanych jedynie w przypadku uzycia sterownika TFPCz w wersji  2.00 
(<IF %TFPCz200>).
     Wybor odpowiedniej wersji konfiguracji dokonywany jest  w  trakcie 
wywolania programu. Przykladowo dla pierwszej z  podanych  konfiguracji 
wywolanie: GP 9600 powoduje inicjalizacje lacza szeregowego do pracy  z 
szybkoscia 9600 bit/s a wywolanie GP - prace z szybkoscia  2400  bit/s. 
To samo odnosi sie oczywiscie do wywolania GP286.

     3.2 ZBIORY *.GPI.

     Zbiory te zawieraja informacje przeznaczone  do  odczytania  przez 
korespondentow. Moga one zawierac metasymbole podlegajace  konwersji  w 
trakcie odczytywania. GP pozwala  na  uzycie  pietnastu  metasymboli,  a 
mianowicie: 
%V - zostaje zastapiony przez numer wersji GP,
%C - przez znak korespondenta,
%N - imie korespondenta,
%Y - wlasny znak,
%K - numer kanalu logicznego w ktorym tekst jest nadawany,
%T - aktualny czas,
%D - biezaca date,
%B - znak dzwonka (07H),
%I - informacje o istnieniu zbioru NEWS.GPI,
%Z - skrot strefy czasowej,
%_ - kombinacje CR/LF,
%% - znak %,
%O - przypadkowa linia ze zbioru ORIGIN.GPI,
%? - wezwanie korespondenta do podania wlasnego imienia o ile nie  jest 
     ono wpisane do zbioru NAMES.GP,
%> - wlaczenie znaku gotowosci (przykladowo w zbiorze CTEzT).
     Czytelnicy  znajacy  jezyk  "C"  zauwaza  pewne  podobienstwo   do 
stosowanych  tam  symboli  poprzedzonych   ukosnikiem   (\).   W   celu 
sformatowania makrotekstow stosowany jest znak #  z  dwucyfrowa  liczba 
okreslajaca dlugosc. Konwersja metasymboli moze byc stosowana  takze  w 
rozkazie Prompt i zbiorze CTEzT.GPI.  Ta  sama  zasada  spotykana  jest 
takze w innych programach jak np. w programie SP. 

     3.3 ZBIORY CTEzT???.GPI.

     Zbiory te zawieraja ogolne testy  powitalne  nadawane  w  momencie 
nawiazania polaczenia przez korespondenta, podobnie jak to ma miejsce w 
przypadku  tekstow  wpisanych  do  kontrolera  TNC.  Podstawowy   tekst 
powitalny zawarty jest w zbiorze  CTEzT.GPI,  alternatywne  w  zbiorach 
CTEzT???.GPI. Mozliwe jest dokonanie zmiany tekstu na biezaco za pomoca 
podanej dalej kombinacji klawiszy lub symbolu na ekranie. 

     3.4 ZBIOR NEWS.GPI.

     Zawiera on aktualne  wiadomosci  wywolywane  przez  korespondentow 
za pomoca zdalnego rozkazu //NEws.

     3.5 ZBIOR <mycall>.GPI.

     Zawartosc zbioru wywolywana jest przez  korespondentow  za  pomoca 
rozkazu //Info. Zasadniczo powinien on zawierac podstawowe informacje o 
wyposazeniu stacji. W przypadku pracy kilku  operatorow  mozna  zalozyc 
odpowiednia  liczbe  zbiorow  zawartych  w   odpowiednich   katalogach. 
Alternatywnym zbiorem jest INFO.GPI. 

     3.6 ZBIORY "F1.GPI-F12.GPI.

     Zbiory te zawieraja makroteksty wywolywane  za  pomoca  kombinacji 
SHIFT-F1 - SHIFT-F12. Zbiory F11.GPI  i  F12.GPI  moga  byc  wywolywane 
tylko na komputerach  wyposazonych  w  odpowiednie  klawisze  funkcyjne 
(klawiatura MF-2). 

     3.7 ZBIOR QRT.GPI.

     Zawartosc zbioru nadawana jest w  przypadku  przerwania  lacznosci 
przez korespondenta za pomoca rozkazu //Q.  Moze  on  zawierac  dowolne 
teksty pozegnalne. 

     3.8 ZBIOR RUN.GPI.

     Zawartosc zbioru nadawana jest w odpowiedzi na rozkaz  //RUN  ?  i 
powinna zawierac spis tresci katalogu EzternalDir, tzn. spis  programow 
wywolywanych zdalnie za pomoca rozkazu //RUN. 

     3.9 ZBIOR ORIGIN.GPI.

     Zbior ORIGIN.GPI moze zawierac wybrane przez operatora cytaty  lub 
szczegolne  teksty  wywolywane  za  pomoca  meta symbolu  %O,  zawartego 
przykladowo w zbiorze CTEzT.GPI. Teksty wybierane sa przez program GP w 
sposob przypadkowy. Teksty moga skladac sie z jednej linii  o  dlugosci 
maksymalnej 255 znakow. 

     3.10 ZBIOR <znak>.GPC.

     W zbiorach tych zawarte sa  teksty  powitalne  dla  poszczegolnych 
korespondentow. O ile dla danego korespondenta brak  jest  zbioru  *.GPC 
nadawany jest zbior CTEzT.GPI. Zbiory *.GPI  moga  zawierac  wymienione 
powyzej metasymbole.

     3.11 ZBIOR <znak>.GPM.

     Zbiory zawieraja  wiadomosci  przeznaczone  dla  korespondentow  o 
wymienionym znaku wywolawczym. Zbiory te  nadawane  sa  zamiast  tekstu 
powitalnego  (*.GPC)  po  nawiazaniu  polaczenia  przez  korespondenta. 
Przewidziane  jest  istnienie   tylko   jednego   zbioru   dla   danego 
korespondenta.  Zbiory  te  moga  zawierac  metasymbole.  Do  kasowania 
zbiorow sluza zdalne rozkazy //KILL i //DEL. 

     3.12 ZBIOR_MHEARD.GP.

     Zawiera on liste ostatnio odbieranych  stacji  i  moze  byc  takze 
wywolywany przez korespondentow za  pomoca  rozkazu  //MHEARD.  Dlugosc 
zbioru ustalana jest za pomoca rozkazu  MHBuffer.  Z  listy  tej  mozna 
wybrac znaki stacji dla podsluchu (monitorowania) selektywnego. 

     3.13 ZBIOR NAMES.GP.

     Zwiera trasy lacznosci i imiona znanych korespondentow. Lista moze 
byc uzupelniana za pomoca dowolnego edytora ASCII a  takze  zdalnie  za 
pomoca rozkazu //Name. W  przypadku  braku  wpisu  program  GP  probuje 
nawiazac bezposrednie polaczenie z podana stacja. Ze wzgledu na  czeste 
zmiany stanu sieci nalezy pamietac o aktualizowaniu zbioru aby  uniknac 
prob nawiazania polaczenia na nieistniejacych  trasach.  Format  zbioru 
omowiony jest w dalszym ciagu instrukcji. 

     3.14 ZBIORY *.GPB.

     Zawieraja one bufory  tekstowe  (BUFFERS.GPB)  oraz  informacje  o 
stanie  polaczenia  (CSTAT.GPB).  Dane  te  zapisywane  sa  w  momencie 
opuszczania programu GP (o ile w zbiorze CONFIG.GP zawarty  byl  rozkaz 
"Backup = ON") i wczytywane w trakcie ponownego startu.  Dane  zapisane 
sa dwojkowo i nie powinny byc zmieniane. 

     3.15 ZBIOR BINDATA.GP.

     Zawiera okienko powitalne wyswietlane tylko w trybie VGA.

     3.16 ZBIOR ICONS.GP.

     W zbiorze tym zawarte sa symbole funkcji wyswietlane  na  ekranie. 
Jezeli komputer wyposazony jest w pamiec EMS lub zMS  zbior  wczytywany 
jest w calosci do pamieci, w przeciwnym przypadku symbole wczytywane sa 
z dysku w miare potrzeby. Jego brak powoduje zawieszenie  sie  programu 
GP w momencie startu. Edytor graficzny GP-Paint pozwala na  dokonywanie 
zmian i uzupelnien symboli. 

     3.17 ZBIORY <mycall>.GPL.

     Wpisywane sa do nich logi lacznosci dla poszczegolnych operatorow. 
Format logu jest identyczny z formatem logu SP. 
     Automatyczne prowadzenie logu uruchamiane jest za  pomoca  rozkazu 
Log = ON w  zbiorze  CONFIG.GP.  Konieczne  jest  wowczas  wprowadzenie 
rzeczywistej czestotliwosci pracy za pomoca kombinacji ALT-Q lub  myszy 
(symbol QRG w linii informacyjnej). 

     3.18 ZBIORY *.GPT.

     Zawarte sa w nich teksty uzywane przez  GP  i  wywolywane  zdalnie 
przez korespondentow. Ze wzgledu na szybkosc dostepu zapisane sa one  w 
specjalnym formacie. Blizszych  informacji  o  nim  nalezy  zasiegac  u 
autora  programu.  GP  moze  zarzadzac  jednoczesnie  osmioma  wersjami 
jezykowymi. Nie powinno wsrod nich zabraknac wersji polskiej. 

     3.19 ZBIORY *.GPH.

     Zawarte w nich  teksty  pomocnicze  dla  korespondentow  moga  byc 
wywolywane zdalnie  za  pomoca  rozkazu  //Help.  Sa  to  zbiory  ASCII 
podzielone na akapity opisujace poszczegolne rozkazy. Kazdy z  akapitow 
zaczyna od znaku "@" po ktorym podana zostaje nazwa  rozkazu  i  liczba 
znaczacych  liter.  Tekst   wywolywany   za   pomoca   rozkazu   //Help 
zapoczatkowany jest podwojnym symbolem: "@@". Dla wygody korespondentow 
powinny byc dostepne teksty w roznych jezykach. 

     3.20 ZBIORY <znak>.GPW.

     Zawieraja  one  hasla  uzywane  przez  operatorow  wezlow  TheNet, 
BayCom, Fleznet, FALCON i skrzynek DieBoz. Nazwa zbioru sklada  sie  ze 
znaku wezla lub skrzynki,  ewentualny  identyfikator  wtorny  musi  byc 
podany bez lacznika. Przykladowo dla wezla  SR6DOP-7  bylaby  to  nazwa 
SR6DOP7.GPW. Jak stad wynika dla kazdego z  wezlow  musi  byc  zalozony 
oddzielny zbior. Zbior moze zawierac tylko odpowiednie haslo w  postaci 
ciagu   alfanumerycznego,   dla   wezlow   FLEzNET   jest   to   liczba 
pieciocyfrowa. Zbior z haslem dla skrzynek DieBoz sklada sie z 60 linii 
po 27 znakow.
     Operator wezla musi po polaczeniu  podac  odpowiedni  rozkaz  "S", 
"SY" lub "PW"  (w  zaleznosci  od  systemu).  Po  otrzymaniu  od  wezla 
wezwania do podania hasla jest ono automatycznie generowane przez GP  w 
oparciu o znalezione dane. Haslo dla skrzynek "DieBoz" generowane  jest 
automatycznie po nawiazaniu polaczenia. Pozwala  to  operatorowi  wezla 
lub skrzynki na jego zdalne sterowanie. Te same mozliwosci  daja  takze 
niektore inne programy packet-radio np. program SP.  Zbior  lub  zbiory 
powinny znajdowac sie w katalogu zawierajacym program GP,  dlatego  tez 
katalog ten nie powinien byc dostepny dla korespondentow (patrz. Zdalne 
sterowanie). 
     Obslugiwane  wezly  lub  skrzynki  musza  byc  wpisane  do  zbioru 
NAMES.GP  z  podaniem  wlasciwego  typu.  Wezly  BayComNode  musza  byc 
zadeklarowane jako typ N (jak  wezly  NET/ROM/TheNet)  natomiast  wezly 
FALCon - jako typ B (skrzynki). 






     4. ZESTAW ROZKAZOW.

     4.1 ROZKAZY GLOBALNE (DLA WSZYSTKICH KANALOW).

     Szereg z podanych ponizej rozkazow reprezentowanych jest za pomoca 
symboli na ekranie. Symbole te moga byc najechane za  pomoca  znacznika 
myszy.  Jednoczesnie  w  opisie   symboli   podkreslona   jest   litera 
wystepujaca w kombinacji z klawiszem ALT. 

F1 - F10                 - przejscie na kanal logiczny 1 - 10,
F11 lub ALT-F1    - okienko dla spisu Check skrzynek DieBoz,
F12 lub ALT-F2    - okienko dla spisu List skrzynek DieBoz,
ALT-M                  - okienko monitora,
ALT-E                   - wywolanie edytora,
ALT-O                  - przejscie do DOS (DOS-Shell),
ALT-R                  - rodzaj przesuwania tekstu na ekranie,
ALT-U                  - konfiguracja (set-up),
ALT-z                  - zakonczenie programu,
ALT-Z                  - wybor wiekszego lub mniejszego kroju pisma (ang. zoom), 
                                mozliwy tylko dla plytek VGA,
ALT-F4                - kasowanie okienka odbiorczego,
ALT-F6                - podaje aktualny stan lacza,
ALT-F7                - wyswietla ostatni meldunek bledu,
<Ins>                    - przelaczanie trybu wstawiania i zapisu w edytorze.
ALT-G                 - wlacza lub wylacza gong godzinowy. Do tego samego celu 
                                sluzy takze symbol nuty na zegarze.

     4.2 ROZKAZY DLA POSZCZEGOLNYCH KANALOW.

ALT-B                 - wlaczanie  i  wylaczanie  listwy  bocznej  wskazujacej 
                                stopien wypelnienia bufora,
ALT-C                 - nawiazanie polaczenia,
ALT-D                 - przerwanie polaczenia,
ALT-Y                 - wprowadzenie  wlasnego  znaku  (tylko   przy   braku    polaczenia),
ALT-S                  - rejestracja lacznosci,
ALT-F                  - nadanie zbioru (tylko w trakcie polaczenia),
ALT-F8               - dodatkowe wywolanie lub zamkniecie okienka monitora,
ALT-F9               - powiekszenie okienka monitora,
ALT-F10             - zmniejszenie okienka monitora,
ALT-T                 - zmiana tekstu powitalnego,
ALT-Q                - wprowadzenie czestotliwosci pracy,
SHIFT-F1 - F10 - nadanie tekstu zawartego odpowiednio w zbiorze  F1.GPI 
                              - F10.GPI,
CTRL-D            - wpisanie daty do okienka nadawczego,
CTRL-T             - wpisanie czasu do okienka nadawczego,
CTRL-Y            - skasowanie   linii   w   okienku   nadawczym   (w 
                             rzeczywistosci jest ona skopiowana do podrecznego
                             bufora  i moze  byc wywolana za pomoca kombinacji 
                             CTRL-P),
CTRL-C            - skopiowanie linii do bufora podrecznego,
CTRL-P            - wywolanie zawartosci bufora podrecznego,
CTRL-O           - losowy wybor  linii  tekstu  ze  zbioru  ORIGIN.GPI  i 
                            skopiowanie jej do okienka nadawczego,
CTRL-K lub CTRL-<Ins> - kopiuje wybrany tekst z okienka odbiorczego  do 
                                              nadawczego.
 
     4.3 ROZKAZY EDYTORA.

ALT-L            - wczytanie zbioru,
ALT-S            - zapis tekstu w zbiorze,
CTRL-Y         - kasowanie linii (opisane powyzej),
CTRL-C         - skopiowanie linii do bufora podrecznego,
CTRL-P         - wywolanie zawartosci bufora podrecznego.

     Do wczytania lub nadania zbioru konieczne jest podanie jego nazwy. 
Dopuszczalne jest uzycie jokerow (*, ?), otwierane jest wowczas okienko 
ze spisem  pasujacych  zbiorow  -  wybor  zbioru  nastepuje  za  pomoca 
znacznika. Nazwy katalogow w zbiorze poprzedzone sa  ukosnikiem.  Wybor 
katalogu powoduje wyswietlenie jego spisu tresci., 

     4.4 ROZKAZY W OKIENKACH DIEBOz.

ALT-S           - sortowanie  spisu  "Check",  spisy  "List"  nie   sa 
                         sortowane,
<odstep>       - zaznaczanie wybranych zbiorow w spisie  po  najechaniu 
                         na nie klawiszami znacznika,
RETURN      - nadanie rozkazu odczytywania ze skrzynki,
ESC               - opuszczenie menu.

     4.5 PORUSZANIE SIE PO EKRANIE.

     Klawisze znacznika (strzalki) sluza do poruszania sie po ekranie,
PGUP, PGDWN    - powoduja  wyswietlenie  poprzedniej  lub  nastepnej 
                 strony tekstu,
CTRL-PGUP, CTRL-PGDWN - skok na poczatek lub koniec tekstu (bufora),
CTRL-<strzalka w prawo>, CTRL-<strzalka w lewo> -  skok  odpowiednio  o 
                                                                                            slowo,
HOME, END      - skok odpowiednio  na  poczatek  lub  koniec  linii,  w 
                               okienku monitora sluza one do przesuwania tekstu o 
                               linie w  dol  lub  w gore.

     4.6 ZNAKI Z ZAKRESU 1-31.

     Znaki kontrolne z  tego  zakresu  generowane  sa  normalnie  przez 
uzycie kombinacji CTRL-A - CTRL-Z,  poniewaz  jednak  niektore  z  tych 
kombinacji sa rozkazami dla programu GP, w razie potrzeby  nalezy  uzyc 
kombinacji ALT-<boczne klawisze numeryczne>, podobnie jak to ma miejsce 
w przypadku znakow z gornej polowy tabeli ASCII. 






     5. LACZNOSCI.

     Program  GP  podobnie   jak   inne   programy   wspolpracujace   z 
kontrolerami  TNC  wyposazonymi  w  oprogramowanie  WA8DED  pozwala  na 
rownolegle  prowadzenie  do  10  lacznosci  w   niezaleznych   kanalach 
logicznych. Wybor kanalu nastepuje za pomoca klawiszy  F1  -  F10.  Dla 
kazdego  z  kanalow  mozna  podac  rozne  znaki  wywolawcze  w  zbiorze 
CONFIG.GP lub na biezaco za pomoca kombinacji ALT-Y. 
     Do nawiazania  lacznosci  sluzy  kombinacja  ALT-C.  W  odpowiedzi 
otwierane jest okienko pozwalajace na  podanie  znaku  korespondenta  z 
ewentualnymi znakami stacji przekaznikowych. Jezeli istnieje odpowiedni 
zapis w zbiorze  NAMES.GP  zbedne  jest  podawanie  jakichkolwiek  tras 
lacznosci lub znakow  stacji  posrednich,  w  przeciwnym  przypadku  GP 
podejmuje probe nawiazania polaczenia  bezposredniego. Mozna oczywiscie 
laczyc sie w ten sposob z kolejnymi wezlami az do osiagniecia celu.  Ze 
wzgledu na  czeste  zmiany  w  sieci  jak  uruchamianie  nowych  stacji 
wezlowych albo przerwy w pracy niektorych  z  nich  nalezy  pamietac  o 
systematycznym aktualizowaniu zawartosci tego zbioru. W celu przerwania 
polaczenia nalezy posluzyc sie kombinacja ALT-D.
     W gornej linii informacyjnej wyswietlane sa znaki korespondentow w 
uzywanych kanalach a nadejscie nowych nie odczytanych jeszcze  pakietow 
sygnalizowane  jest  zmiana  koloru  i   ewentualnie   takze   sygnalem 
akustycznym.
     Tekst przewidziany do nadania wpisywany jest do okienka nadawczego 
i moze byc w nim poprawiany. Do nadania  go  sluzy  klawisz  RETURN.  W 
przypadku  zblizenia  sie  do  konca   linii   nastepuje   automatyczne 
przeniesienie ostatniego slowa do nowej linii (zlamanie linii). Dlugosc 
linii ustawiona jest standardowo na 80 znakow, jej zmiana  nastepuje  w 
okienku konfiguracyjnym.  Przy  pracy  w  trybie  konferencyjnym  (ang. 
convers) np. przez wezly Fleznet korzystne jest skrocenie linii  do  65 
znakow  aby  zostawic   miejsce   na   znaki   wywolawcze   uczestnikow 
konferencji. 

     5.1 TRANSMISJA ZBIOROW (ALT-F).

     Rozrozniamy tu cztery przypadki:
1. Transmisje zbiorow tekstowych (zwanych  czesto  niezbyt  precyzyjnie 
zbiorami ASCII). Niektore zawarte w nich znaki jak LF (nowa linia)  czy 
EOF (koniec zbioru) nie sa nadawane. Zawarte w zbiorze metasymbole  nie 
sa interpretowane.
2. Transmisje zbiorow dwojkowych.  Zbiory  te  zawieraja  pelny  zestaw 
znakow ASCII i musza byc transmitowane bez jakichkolwiek zmian.
3. Transmisje zbiorow dwojkowych w oparciu o protokol Autobin. Protokol 
ten jest bardzo prosty i polega na nadaniu na poczatek dlugosci  zbioru 
ktora musi byc  potwierdzona  przez  korespondenta,  dopiero  nastepnie 
wlasciwego zbioru i na zakonczenie sumy kontrolnej.  Adresat  musi  byc 
przygotowany do odbioru przed rozpoczeciem  transmisji  przez  nadawce. 
Mamy  tu  wiec  do  czynienia  z  nalozeniem  dodatkowych   mechanizmow 
zabezpieczajacych na mechanizmy stosowane przez Az.25. Protokol Autobin 
jest identyczny ze stosowanym w programach  Turbo  Packet,  AHP  i  SP. 
Takze nowsze wersje oprogramowania DieBoz  (poczawszy  od  wersji  1.9) 
pozwalaja na zapis i odczyt informacji z wykorzystaniem tego protokolu. 
Wymiana danych ze skrzynka nie  jest  jednak  zautomatyzowana  w  takim 
stopniu jak wymiana danych korespondentami wyposazonymi  w  program  GP 
lub inny z wymienionych programow. W przypadku odczytu wiekszej  liczby 
zbiorow  ze  skrzynki  nalezy  kazdorazowo  wlaczyc  recznie   protokol 
Autobin, poniewaz skrzynki nie podaja w naglowku  #BIN#  nazwy  zbioru. 
Byc moze w nastepnych wersjach sytuacja ta ulegnie zmianie. 
4.  Transmisja  bufora  edytora.  Odpowiada  ona   transmisji   zbiorow 
tekstowych z tym, ze zawarte w buforze  metasymbole  sa  interpretowane 
przez program GP. 
     Transmisja zbiorow moze byc przerwana w  dowolnym  momencie  przez 
ponowne wywolanie tej samej funkcji. Przerwanie pracy  programu  GP  za 
pomoca kombinacji ALT-z i ponowne wywolanie  go  w  trakcie  transmisji 
zbiorow powoduje kontynuacje transmisji poczawszy od miejsca  w  ktorym 
zostala przerwana. 
     W trakcie transmisji zbiorow otwierane jest okienko informacyjne w 
ktorym podane sa: dlugosc  zbioru,  liczba  nadanych  bajtow,  stosunek 
czesci nadanej do dlugosci  zbioru  w  procentach,  efektywna  szybkosc 
transmisji, czas jej trwania (ang. elapsed time) i przewidywany czas do 
jej zakonczenia (ang. estimated time). 

     5.2 REJESTRACJA QSO (ALT-S).

     Kombinacja ALT-S powoduje otwarcie okienka pozwalajacego na  wybor 
rodzaju  rejestracji.  Po  wlaczeniu  rejestracji  odpowiedni  punkt  w 
okienku zmienia swoje znaczenie i pozwala na jej wylaczenie. Mozliwe sa 
dwa zasadnicze sposoby rejestracji: w zbiorze na dysku lub dyskietce  i 
wydruk. W obu przypadkach rejestrowany jest tekst nadawany i  odbierany 
przy  czym  obu  tekstom   w   wydruku   odpowiadaja   rozne   atrybuty 
(DefaultPrint i InversPrint) ustalone w zbiorze CONFIG.GP.
     Kolejna wymieniona w  okienku  mozliwoscia  jest  zapis  fragmentu 
tekstu zawartego  w  buforze  odbiorczym.  Pozwala  to  na  rejestracje 
uprzednio odebranego tekstu. Dluzsze zbiory, jak obrazy w formacie GIF, 
powinny  byc  rejestrowane  na  biezaco,  poniewaz  ich  rozmiary  moga 
przekroczyc  rozmiary  bufora.   Na   wszelki   wypadek   dobrze   jest 
zadeklarowac wiekszy bufor dla jednego z kanalow (w zbiorze  CONFIG.GP) 
i w nim wlasnie nawiazywac polaczenia ze skrzynka. Zamiast nazwy zbioru 
mozna  podac  nazwe  dowolnego  urzadzenia  peryferyjnego  (przykladowo 
LPT1). 
     Dalszym punktem menu jest rejestracja zbiorow dwojkowych w oparciu 
o omowiony poprzednio protokol Autobin.  Zbiory  dwojkowe  kodowane  za 
pomoca kodera 7+ lub podobnych programow sa  odbierane  i  rejestrowane 
jak zbiory tekstowe. Kodowanie za pomoca  kodera  7+  jest  w  praktyce 
jedynym sposobem rozpowszechniania zbiorow  dwojkowych  przez  skrzynki 
elektroniczne. W  niektorych  systemach  skrzynek  zbiory  dwojkowe  sa 
oznaczane w spisie jako "(BIN)". Rejestracja zbiorow w formacie Autobin 
moze byc dokonywana automatycznie po uprzednim  wlaczeniu  funkcji  "7+ 
Autosave" i pod warunkiem  nadania  przez  korespondenta  odpowiedniego 
naglowka. 
     Program  GP  pozwala  tez  na  automatyczna  rejestracje   zbiorow 
kodowanych za pomoca koderow 7+ i LCPlus (Code-Autosave). Po  wlaczeniu 
automatycznej  rejestracji  (w  okienku  konfiguracji)   GP   analizuje 
odbierane teksty i rejestruje wszystkie zawierajace naglowek jednego  z 
wymienionych programow kodujacych. Pozwala to  na  wygodne  wczytywanie 
wiekszych, rozbitych na fragmenty zbiorow. W momencie rozpoznania konca 
zakodowanego zbioru  rejestracja  zostaje  przerwana  az  do  odebrania 
nastepnego naglowka. Wszystkie inne informacje, zgloszenia i  zapytania 
skrzynek sa opuszczane. 
     Podobnie  jak  w  przypadku  transmisji  zbiorow  otwierane   jest 
dodatkowe  okienko  informacyjne.  W   przypadku   transmisji   zbiorow 
zakodowanych za  pomoca  kodera  7+  lub  transmitowanych  w  protokole 
Autobin  w  okienku  wyswietlany  jest  tez   przewidywany   czas   ich 
transmisji. 

     5.3_KOPIOWANIE ODEBRANYCH TEKSTOW_DO OKIENKA EDYTORA.

     Tekst z bufora odbiorczego moze byc kopiowany do bufora edytora. W 
tym celu nalezy zaznaczyc wybrany fragment za  pomoca  znacznika  myszy 
(nacinac lewy klawisz na poczatku i jechac mysza az do konca, na  koncu 
puscic klawisz) po czym skopiowac go za  pomoca  kombinacji  CTRL-<Ins) 
lub CTRL-K. W przypadku gdy w buforze edytora znajduje  sie  juz  jakis 
tekst, na ekranie wyswietlane jest pytanie czy ma  on  byc  zapisany  w 
zbiorze. W razie rezygnacji z zapisu  tekstu  pozostaje  on  w  dalszym 
ciagu zaznaczony, az do czasu wyboru innego fragmentu.

     5.4 ZDALNE STEROWANIE.

     Program GP, podobnie jak wiele innych programow, pozwala na zdalne 
sterowanie przez korespondenta. Podobnie tez jak w wiekszosci  z  nich, 
rozkazy zdalne poprzedzone sa podwojna ukosna kreska "//" i  musza  byc 
podane na poczatku  linii.  Dla  unikniecia  nieporozumien  i  blednych 
interpretacji odbieranych tekstow  zalecane  jest  wylaczenie  zdalnego 
sterowania  w  kanalach  ubywanych   do   komunikacji   ze   skrzynkami 
elektronicznymi lub zadeklarowanie skrzynek w zbiorze NAMES.GP jako typ 
B> (powoduje to automatyczne wylaczenie zdalnego  sterowania  dla  tych 
stacji). 
     Lista rozkazow zawarta jest w  zbiorze  HELP.EzE,  ktory  powinien 
znajdowac sie w tym samym katalogu co program GP. Jest  ona  wywolywana 
za pomoca rozkazu //H. Wszyscy uzytkownicy maja te same  uprawnienia  i 
dostep do tych samych katalogow, ktorych nazwy sa  ustalone  w  zbiorze 
CONFIG.GP.  Sa  to  katalogi  okreslone  jako  UserDir  i  EzternalDir. 
Pierwszy z nich zawiera zbiory przeznaczone do  odczytu,  korespondenci 
moga tam tez wpisywac  wlasne  wiadomosci,  drugi  programy  wywolywane 
zdalnie. Ze wzgledow bezpieczenstwa powinny byc to  specjalne  katalogi 
przeznaczone tylko do wyzej wymienionych  zastosowan,  a  nie  katalogi 
zawierajace jakiekolwiek programy lub zbiory danych  ubywane  wylacznie 
przez operatora. Jest to tym bardziej istotnie, ze w przeciwienstwie do 
programu SP,  GP  nie  jest  wyposazony  w  wielostopniowe  uprawnienia 
dostepu. Pozwalaloby to korespondentom na (rozmyslne  czy  przypadkowe) 
kasowanie  danych  lub  uruchamianie  programow   mogacych   spowodowac 
zawieszenie sie komputera. Rowniez ze  wzgledow  bezpieczenstwa  nalezy 
regularnie  badac  zawartosc  katalogu  UserDir  za   pomoca   programu 
antywirusowego i nie uruchamiac  zadnych  nie  sprawdzonych  programow. 
Nosnikami wirusow moga byc  programy  (*.COM  lub  *.EzE)  albo  zbiory 
nakladkowe  (*.OVL).  Czyste  zbiory  tekstowe  nie  sa  niebezpieczne. 
Rozkazy zdalne  moga  byc  tez  podawane  przez  operatora  stacji.  Po 
nacisnieciu klawisza ESC otwierane jest okienko w ktorym nalezy  wpisac 
rozkaz. Musi on byc takze poprzedzony "//".  Wyniki  dzialania  rozkazu 
nadawane sa do korespondenta: tak  wiec  przykladowo  sekwencja  ESC//H 
powoduje nadanie spisu rozkazow do korespondenta. 

     5.4.1. LISTA ROZKAZOW.

     Nawiasy kwadratowe []  oznaczaja,  ze  podany  parametr  nie  jest 
niezbedny i mozna go opuscic, wplywa to oczywiscie na sposob  wykonania 
rozkazu. W nawiasach <> podano  tekst  opisujacy  znaczenie  parametru, 
powinien on byc zastapiony  przez  parametr  rzeczywisty  np.  pozadana 
nazwe zbioru. Parametry alternatywne oddzielone sa za  pomoca  pionowej 
kreski "|". Rozkazy moga byc skracane. 
//<nr> <tekst> - nadanie tekstu do stacji polaczonej w podanym kanale.
//BELL - sygnal dzwiekowy, przywolanie operatora.
//CAT [<nazwa zbioru>] - wywolanie spisu tresci katalogu.
//CUT - przerwanie odczytu.
//DIR [<nazwa zbioru>] - analogiczny do //CAT.
//DISC - przerwanie polaczenia.
//ECHO <tekst> - powoduje odeslanie nadanego tekstu.
//END - zakonczenie zbioru nadawanego przy pomocy //WRITE.
//HELP [<nazwa rozkazu>] - wywolanie informacji ogolnej lub  o  podanym 
                                                 rozkazie.
//INFO - nadanie zbioru INFO.GPI.
//KILL <nazwa zbioru> - kasowanie zbioru.
//LANGUAGE [<jezyk>] - zmiana jezyka obslugi.
//MHEARD [ilosc] - podanie listy slyszalnych stacji.
//NAME <dane korespondenta> - dokonanie wpisu do zbioru NAMES.GP
//NEWS - nadanie zbioru NEWS.GPI.
//PROMPT ON|OFF - wlaczenie lub wylaczenie znaku zgloszenia.
//Quit - przerwanie polaczenia (nadawane jest pozegnanie QRT.GPI).
//REDA <nazwa zbioru> - nadanie wybranego zbioru.
//RPRG <nazwa zbioru> - nadanie zbioru dwojkowego w protokole Autobin.
//RTT <nr> - pomiar czasu odpowiedzi w wybranym kanale.
//RUN <nazwa programu>|? - wywolanie  programu  lub  spisu  katalogu 
                                                 wskazywanego przez "EzternalDir".
//USAGE [<znak>] - wywolanie listy polaczonych stacji.
//VERSION - sprawdzenie wersji GP.
//WRITE <nazwa zbioru> - zapis zbioru.
//WPRG <nazwa zbioru> - zapis zbioru dwojkowego w protokole Autobin.

     5.5 ZDALNE WYWOLYWANIE PROGRAMOW.

     Programy zawarte w katalogu wskazywanym przez parametr EzternalDir 
moga byc wywolywane za pomoca rozkazu //RUN <nazwa programu>.  Strumien 
danych  wyjsciowych  kierowany   jest   do   kontrolera   TNC   zamiast 
wyswietlania  na  ekranie.  Wywolywane  moga   byc   jedynie   programy 
korzystajace ze standardowego wyjscia DOS (CON, STDOUT,  STDERR).  Dane 
wpisywane bezposrednio do pamieci  ekranowej  nie  moga  byc  nadawane. 
Programy  nie  moga  tez  oczekiwac  wprowadzenia  zadnych  dodatkowych 
informacji z  klawiatury,  wszystkie  potrzebne  informacje  musza  byc 
podane  jako  parametry  w  wywolaniu.  Przykladowymi   programami   sa 
SYSINFO.EzE  lub  HELP.PAS  zawarte  na  dyskietkach  dystrybucyjnych.. 
Oczywiscie  wybor  innych  programow  nalezy  do  operatora  stacji.  W 
strumieniu danych wyjsciowych moga znajdowac sie metasymbole. 
     Programy pisane w jezyku PASCAL 4.z - 6.z  nie  moga  korzystac  z 
biblioteki UNIT CRT a jedynie z funkcji DOS. Programy pisane w jezyku C 
powinny korzystac ze standardowych funkcji zadeklarowanych  w  STDIO.H, 
przykladem jest tu funkcja printf(). 
     Poczawszy od wersji 1.50 mozliwe jest  takze  zdalne  uruchamianie 
drugiego typu programow,  tzw.  programow  GPRI  (ang.  Graphic  Packet 
Remote  Interface).  Programy  te  moga  komunikowac  sie   zdalnie   z 
uzytkownikiem  i  pozwalaja  na  wprowadzanie  danych  w  trakcie   ich 
wykonywania. W trakcie wykonywania programu z grupy GPRI operator  moze 
normalnie korzystac z programu GP, jest to wiec praca rownolegla  (ang. 
multitaskikng). W kazdym z kanalow logicznych moze byc  wywolany  jeden 
program typu GPRI (rzeczywista liczba wykonywanych rownolegle programow 
ograniczona  jest  szybkoscia  przetwarzania  posiadanego   komputera). 
Wskazowki dla programistow zawarte sa w  zbiorze  GPRI.DOC  znajdujacym 
sie na dyskietce dystrybucyjnej GP. Na  dyskietce  znajduja  sie  takze 
przykladowe kody zrodlowe takich programow napisanych w jezyku PASCAL.

     5.6 OKIENKO MONITORA W TRAKCIE LACZNOSCI.

     Jest ono  wywolywane  za  pomoca  kombinacji  ALT-F8  lub  prawego 
klawisza myszy. Do zmiany jego  rozmiarow  sluza  kombinacje  ALT-F9  i 
ALT-F10 oraz symbol strzalek po prawej  stronie  listwy  oddzielajacej. 
Rownolegle  obserwacje  w  okienku  monitora   moga   byc   szczegolnie 
interesujace  w  przypadku  wystapienia  trudnosci.  Pozwalaja  one  na 
dokladniejsze  zorientowanie  sie  w liczbie   powtorzen,   negatywnych 
pokwitowan itp. co pozwala na  ocene  jakosci  poszczegolnych  odcinkow 
trasy w przypadku korzystania z wezlow lub stacji przekaznikowych. 

     5.7. ZATRZYMANIE TEKSTU NA EKRANIE.

     Do  tego  celu  sluzy   klawisz   SCROLL-LOCK   wzglednie   symbol 
Scroll-lock w linii informacyjnej. Wznowienie  wyswietlania  nastepuje 
po ponownym nacisnieciu klawisza  lub  najechaniu  symbolu  znacznikiem 
myszy.  Nalezy  unikac  zbyt  dlugiego  zatrzymywania  wyswietlania  ze 
wzgledu na niebezpieczenstwo przepelnienia bufora  w  kontrolerze  TNC. 
Oprogramowanie WA8DED jak rowniez tryb KISS nie korzystaja  niestety  z 
sygnalow synchronizujacych w laczu  RS-232.  Mozliwosc  ta  ma  jedynie 
standardowy tryb TAPR. Niektore ze znanych programow terminalowych  jak 
PROCOMM PLUS wspolpracuja w ten sposob  bardzo  dobrze  z  kontrolerem. 
Zainteresowanych odsylam do mojej instrukcji kontrolerow TNC. 

     5.8 ZMIANA PARAMETROW TNC.

     Zmiana parametrow TNC  na  biezaco  mozliwa  jest  po  nacisnieciu 
klawisza ESC. Otwierane jest wowczas specjalne okienko  pozwalajace  na 
wprowadzenie rozkazu z  parametrami.  Zestaw  rozkazow  podany  jest  w 
dodatkach. 

     5.9 TEKSTY POWITALNE.

     Standardowy tekst powitalny  zawarty  jest  w  zbiorze  CTEzT.GPI, 
alternatywne  teksty  w  zbiorach  CTEzT???.GPI  (w  miejscu ???   moga 
wystepowac dowolne trzy znaki. Do wyboru tekstu sluzy  symbol  CTEzT  w 
linii informacyjnej lub kombinacja ALT-T. Praca  kilku  operatorow  pod 
roznymi znakami i sposob  zalozenia  odpowiednich  katalogow  oraz  ich 
zawartosc zostaly omowione poprzednio. W  przypadku  braku  specjalnego 
tekstu powitalnego dla ktoregos z operatorow uzywany jest CTEzT.GPI.

     5.10 DOLNA LINIA INFORMACYJNA.

     Dolna linia informacyjna  zawiera  symbole  wielu  z  wymienionych 
powyzej funkcji. Symbole te wskazuja czy  przyporzadkowana  im  funkcja 
jest aktywna czy tez  nie,  w  niektorych  przypadkach  wyswietlane  sa 
wartosci parametrow (np. czestotliwosc pracy).  Pozwalaja  one  tez  na 
sterowanie programem za pomoca myszy. Sa to symbole:
"QRG: zzzzzzz"           : siedmiocyfrowy  wskaznik   czestotliwosci 
                                      wpisywanej do logu,
"CT: zzzzzzzz"           : nazwa zbioru zawierajacego tekst powitalny,
"[->t"                          : konwersja  niemieckich  liter  umlaut,   w 
                                      polskich warunkach nieistotna,
"Echo"                       : wlaczenie lub wylaczenie lokalnego echa,
<ukosna kreska/schodki>  : sposob przesuwu tekstu  na  ekranie  (plynny 
                                             lub skokowy),
<nuta>                       : wlaczenie lub wylaczenie sygnalu dzwiekowego 
                                    (CTRL-G),
"7+"                           : automatyczna rejestracja "Code-Autosave",
"Remote"                   : zdalne sterowanie,
"BIN-Rz"                 : rejestracja    w    protokole    Autobin 
                                     (uruchamianie/przerywanie),
"BIN-Tz"                 : transmisja  zbiorow  w  protokole  Autobin 
                                     (uruchamianie/przerywanie).





     6. OBSLUGA SKRZYNEK ELEKTRONICZNYCH (DIEBOz).

     Program  GP  wyposazony  jest  w  szereg   funkcji   ulatwiajacych 
korzystanie ze skrzynek elektronicznych systemu DieBoz i podobnych (np. 
rozpowszechniony w kraju system  F6FBB).  Niestety  nie  moga  one  byc 
wykorzystywane we wspolpracy z innymi skrzynkami. 

     6.1 LISTA WIADOMOSCI (FUNKCJA CHECK).

     Po nawiazaniu polaczenia i nadaniu rozkazu "Check" skrzynka nadaje 
liste wiadomosci ktore naplynely od ostatniego razu. Lista  o  formacie 
DieBoz zostaje przez GP automatycznie zapisana w specjalnym buforze  po 
czym uzytkownik moze wybrac znacznikiem interesujace go informacje.  Do 
wywolania bufora na ekran sluzy  klawisz  F11  lub  kombinacja  ALT-F1, 
mozna tez najechac znacznikiem myszy  na  odpowiedni  symbol  w  gornej 
linii menu. Do  kazdej  wybranej  za  pomoca  znacznika  linii  (nalezy 
potwierdzic klawiszem RETURN)  program  GP  dodaje  rozkaz  odczytu  ze 
skrzynki po czym uzytkownik moze skoncentrowac sie na czytaniu. Jeszcze 
lepiej jest wlaczyc rejestracje. W  przypadku  regularnego  zakonczenia 
polaczenia  na  zyczenie  uzytkownika  lub   skrzynki   lista   zostaje 
skasowana.  Przerwanie  polaczenia  z  innych  powodow   nie   powoduje 
skasowania listy. Moze byc ona wykorzystywana po  powtornym  nawiazaniu 
polaczenia, musi byc ono jednak nawiazane w tym samym kanale logicznym. 
Poniewaz  program  GP  wyposazony  jest  tylko  w  jeden  taki   bufor, 
niemozliwe  jest  korzystanie  z  funkcji  Check  rownolegle  w   kilku 
kanalach. 
     Program GP pozwala takze  na  posortowanie  listy  na  odpowiednie 
grupy tematyczne. O ile w buforze znajduje sie jeszcze poprzednia lista 
GP pozwala na jej skasowanie lub dopisanie nowej na koncu. W  tym  celu 
wyswietlane jest odpowiednie zapytanie. 

     6.2 SPIS TRESCI KATALOGU (FUNKCJA LIST).

     Jest ona  w  zasadzie  identyczna  z  funkcja  "Check"  z  tym, ze 
funkcjonuje tylko dla skrzynek DieBoz.  Po  polaczeniu  sie  uzytkownik 
podaje rozkaz "List <nazwa katalogu>" po czym nastepuje wczytanie spisu 
tresci do bufora. Spis katalogow  mozna  odczytac  przedtem  za  pomoca 
rozkazu "Dir". Po wczytaniu listy nalezy wywolac ja za pomoca  klawisza 
F12, kombinacji ALT-F2  lub  myszy.  Zaznaczenie  i  odczyt  wiadomosci 
dokonywane sa  identycznie  jak  w  przypadku  poprzednim.  Kazdorazowo 
mozliwy jest odczyt  tylko  jednego  wybranego  katalogu  ze  skrzynki. 
Dokonywane co pewien  czas  zmiany  wersji  oprogramowania  skrzynek  i 
zwiazane z tym czasami zmiany formatu list  moga spowodowac wystapienie 
problemow w  rozpoznawaniu  list.  Oprogramowanie  skrzynek  BayCom-Boz 
pozwala na indywidualny dobor formatu list.

     6.3 POSZUKIWANIE HASEL (FUNKCJA FIND).

     Funkcja  ta  wywolywana  jest  za  pomoca  kombinacji  ALT-F   lub 
najechania  znacznikiem  myszy  na  symbol  poszukiwania.  Poszukiwanie 
rozpoczynane jest zawsze od poczatku listy i moze byc  kontynuowane  po 
ponownym wywolaniu funkcji.

     6.4 WCZYTYWANIE LIST Z EDYTORA.

     Poczawszy od wersji 1.60 mozliwe jest wczytywanie spisu do okienek 
"Check" i "List" z okienka edytora. Zbior  zawierajacy  spis  musi  byc 
przedtem wczytany do  edytora  a  nastepnie  skopiowany  do  pozadanego 
okienka za pomoca odpowiedniego  punktu  menu.  Spis  wczytany  poprzez 
edytor dodawany jest do spisu wystepujacego juz  w  danym  okienku.  Do 
skasowania spisu w okienku nalezy posluzyc sie kombinacja ALT-F4. 


