KOUDE ONTVANGST VAN AUDIO FREQUENTIES

KOUDE ONTVANGST VAN AUDIO FREQUENTIES
(1973)

Het simpele idee van de audio frequentie ontvanger.

Het idee was simpel
Verbind een antenne draad met de microfoon ingang van een versterker en je hoort alles wat er tussen de 20 Hz en 15 kHz (hoorbare audio gebied) ontvangen wordt door die antenne. Ik was een arme student. Geen TV of Hifi set met pick-up. Een goede mono radio en een oude fiets, meer wilde ik niet, want weinig bezittingen geeft rust. Eenvoudige experimenten vond ik leuk. Een 0V0 ontvanger met een buis maken, een week leven zonder radio maar met een diode ontvanger voor de kortegolf. En nu... het volgende eenvoudige experiment, het ontvangen van audio frequenties!
Het idee ontstond nadat ik een oude cassette recorder had gekregen. Schoongemaakt en hij werkte weer prima. Een antenne draad op mijn kamer die net onder het dak hing werd verbonden met de microfoon ingang. Wat ik hoorde was brom en vooral allemaal omroepstations, veroorzaakt door HF signalen die gelijkgericht worden door de ingangstrap van de microfoonversterker. Er moest een BCI filter in de cassette recorder ingebouwd worden om die HF signalen te onderdrukken. En er werd nog wat gemodificeerd. De motor van de cassette recorder werd uitgeschakeld om stroom te besparen en storingen te voorkomen. En er moest meegeluisterd kunnen worden via de interne luidspreker. Heel belangrijk was dat de cassette recorder op batterijen kon werken, dus onafhankelijk van het lichtnet.

Ik kreeg een oude cassette recorder.
Hij at de bandjes op en de hoge tonen waren verdwenen.

Op mijn kamer in de bewoonde wereld
Op mijn kamer kon ik alleen maar 50 Hz brom ontvangen. En de toonberichten die op het lichtnet uitgezonden worden om bijvoorbeeld de straatverlichting aan te zetten of elektriciteitsmeters om te schakelen naar nachttarief. Ook waren klikken hoorbaar van lichtschakelaars en thermostaten van bijvoorbeeld koelkasten. Het was duidelijk, wanneer ik iets anders wilde ontvangen dan brom en "man made noise" dan moest ik een plek ver buiten de bewoonde wereld opzoeken! Toegegeven, we hadden gespijbeld, les in het teken van schema's en ontwerpen van printplaten met pen. Maar dat kon ook, over 12 jaar zouden we ORCAD hebben!

De eerste testlocatie was mijn mooie studentenkamer.

Ver weg van de bewoonde wereld in een prachtig winterlandschap
Met Peter ging ik naar Alex op het platteland om zijn ontvanger uit te testen, want op zijn flat had hij geen ruimte om een antenne te spannen. Niet alleen Alex, maar ook ik liep op blote voeten in de sneeuw! Een arme student heeft geen laarzen! De verse sneeuw was heel zacht, maar ook heel koud! Wat een verschil met Peter zijn dure, warme laarzen en twee paar sokken! En moest zijn Murphy B40 met twee personen gedragen worden, mijn 0V0 ontvanger en ontvanger voor audio frequenties kon je met een vinger dragen! Al snel had ik ijskoude rode tenen en hadden we in de koude sneeuw een antenne gespannen, gemaakt van draad en isolatoren voor schrikdraad. Maar ook daar was alleen maar 50 Hz brom te ontvangen. Er was een perfecte verlaten plek ongeveer 800 meter van Alex zijn huis. De afstand van de antenne naar het lichtnet zou ongeveer 100x groter worden, de 50 Hz brom volgens mijn studieboeken 10000x oftewel 80 dB lager en zou in de ruis moeten verdwijnen. We liepen in een prachtig winterlandschap, een behoorlijke uitdaging voor mijn blote voeten in de sneeuw! Maar echt een mooie plek om ongestoord door brom audio frequente signalen te ontvangen. Geen storend schrikdraad, want de weilanden worden 's winters niet gebruikt.

Een mooie plek in een prachtig winterlandschap om ongestoord audio frequente signalen te ontvangen!
Natuurlijk moesten we proberen om op blote voeten in de sneeuw te lopen!
Maar doe dat nooit wanneer het kouder is dan -3C tot -4C (26F)!

Wat was er te horen?
De antenne werd in een boomtop opgehangen. Wat een signalen waren er te horen! Allerlei ontladingen die leken op onweer en ook veel gekraak. Volgens ons waren dat ontladingen tussen luchtlagen met verschillende temperaturen. En ook heel zacht toch nog wat 50 Hz brom, waarschijnlijk van een hoogspanningsleiding een paar kilometer verderop, hoewel de drie fasen opgeteld nul zouden moeten zijn. Wat ik niet hoorde waren korte fluittoontjes rondom de 10 kHz. Die zouden er ook moeten zijn. Maar misschien waren de andere stoorsignalen te luid of luisterden we niet lang genoeg. Ongeveer een kwartier lang luisterden we naar deze signalen, toen gingen we terug en praatten we over andere koude dingen. Zoals dat koude grammofoonplaten beter klinken, je moet ze in de koelkast leggen voordat je ze afspeelt!
Grappig, ijskoude rode tenen in de sneeuw! Wat een verschil met het binnenleven in de stad! Het was geweldig om dit prachtige winterlandschap niet alleen te zien, maar de koude sneeuw ook te voelen met mijn blote voeten! "Waarom zou je laarzen dragen als je op blote voeten kunt lopen? Je voelt je prettiger en het is nog goedkoper ook!" zei Alex. Hoewel... mijn blote voeten hadden een paar vreselijk onprettige minuten nodig om te wennen aan de kou! Peter vertelde dat "Barefoot power" laag zendvermogen was en "Met Boots" was hoog zendvermogen. Ik wist nog niet veel toen, weer iets geleerd! Een paar jaar later was ik een fanatieke radio amateur zou ik leuke QSO's met een simpel 1 watt transceivertje maken. "Little Toe Power!"

Audio limiter schakeling voor een koptelefoon.

Leuke middag!
De audio frequente ontvanger, gemaakt met heel eenvoudige middelen, was leuk. Ik had niet verwacht dat we zoveel en zulke sterke signalen zouden ontvangen!
Ook de heel eenvoudige 0V0 ontvanger met terugkoppeling en 1 buis was een leuk experiment. En je kon veel meer ontvangen dan je zou verwachten met zo'n eenvoudig ding. Maar de ontvangst was niet merkbaar beter dan op mijn zolderkamer met antenne net onder het dak.
Natuurlijk was die prachtige Murphy B40 veel beter dan mijn 0V0. Maar wel groot en zwaar! Wanneer ik mijn genererende ontvanger afstemde op de ontvangstfrequentie van de B40, deden Peter zijn oren pijn vanwege het lawaai! Ik maakte later een limiter schakeling voor zijn koptelefoon.
En ik zou vaker op blote voeten in de sneeuw lopen, na een paar keer ging het wennen aan de kou veel gemakkelijker!
De cassette recorder heb ik weggegeven aan Alex, dus geen verdere audio frequente ontvangst experimenten meer.

Moderne VLF ontvangst
Wil je meer weten over ontvangst van audio frequente signalen, kijk dan op de volgende link. Ze verkopen ook een bouwpakket van een ontvanger met hoogohmige antenne ingang:
https://theinspireproject.org/

TERUG NAAR INDEX PA2OHH