ANA SAYFAYA DÖNÜŞ
KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU (1)(2)
Kanun Numarası : 2918
Kabul Tarihi : 13/10/1983
Yayımlandığı R. Gazete : Tarih : 18/10/1983 Sayı : 18195
Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt : 22 Sayfa : 687
*
* *
Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız
"Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı"
Cilt: 2 Sayfa: 1247
*
* *
Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile
yürürlüğe giren yönetmelik için, "yönetmelikler Külliyatı"nın
kanunlara göre düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
*
* *
BİRİNCİ KISIM
Genel Esaslar
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç ve Kapsam
Amaç :
Madde 1 - Bu Kanunun amacı, karayollarında, can ve mal güvenliği yönünden
trafik düzenini sağlamak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alına-
cak önlemleri belirlemektir.
Kapsam:
Madde 2 - Bu Kanun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülük-
leri, bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların
görev, yetki ve sorumluluk, çalışma usulleri ile diğer hükümleri kapsar.
Bu Kanun, karayollarında uygulanır. Ancak aksine bir hüküm yoksa;
a) Karayolu dışındaki alanlardan kamuya açık olanlar ile park, bahçe, park
yeri, garaj, yolcu ve eşya terminali, servis ve akaryakıt istasyonlarında kara-
yolu taşıt trafiği için faydalanılan yerler ile,
b) Erişme kontrollü karayolunda ve para ödenerek yararlanılan karayollarının
kamuya açık kesimlerinde ve belirli bir karayolunun bağlantısını sağlayan de-
niz, göl ve akarsular üzerinde kamu hizmeti gören araçların, karayolu araçlarına
ayrılan kısımlarında da,
Bu Kanun hükümleri uygulanır.
İKİNCİ BÖLÜM
Tanımlar
Tanımlar :
Madde 3 - Bu Kanunda kullanılan terimlerin tanımları aşağıda gösterilmiştir.
Trafik : Yayaların, hayvanların ve araçların karayolları üzerindeki hal ve
hareketleridir.
-------------------------
(1) 3/11/1988 Tarih ve 3493 sayılı Kanunun 54 ve 55 inci maddeleri ile bu Kanu-
nun 108 inci maddesinin altıncı ve 98,99,101,104 üncü maddelerinin son fıkrala-
rındaki onbin liradan otuzbin liraya kadar olan hafif para cezaları "ikiyüzbin
liradan birmilyon liraya kadar hafif para cezasına"; 32/2,61/2,72/2,91/4 üncü
fıkralarındaki ve 13,23,34,37,44,58,60,62,63,64,66,67,68,69,73,75,76,77,78,79,
94 üncü maddelerinin son fıkralarındaki para cezaları "Onbin Liraya", 30 uncu
maddesinin (a) ve (b) bentlerindeki ve 46,52,53,55,56,74 üncü maddelerinin son
fıkralarındaki para cezaları "Onbeşbin Liraya" ve 57,71 ve 81 inci maddelerin
son fıkralarındaki para cezaları "Yirmi bin Liraya", 47 ve 54 üncü maddelerin
son fıkrasındaki para cezaları ise "Otuzbin Liraya" çıkartılmış ve metne işlen-
miştir.
(2) Bu Kanunla Sigorta hizmetleri ile ilgili olarak Sanayi ve Ticaret Bakanlı-
ğına ve Sanayi ve Ticaret Bakanına verilmiş olan her türlü görev, yetki, sorum-
luluk, hak ve muafiyetten ilgili olanların doğrudan doğruya Başbakana, Başba-
kanın görevlendireceği Devlet Bakanına, Hazine Müsteşarlığına ve Hazine Müste-
şarına intikal edeceği 9.12.1994 tarih ve 4059 sayılı Kanunun 8 inci maddesi
ile hükme bağlanmıştır.
Karayolu : Trafik için, kamunun yararlanmasına açık olan arazi şerldi, köp-
rüler ve alanlardır.
Karayolu yapısı : Karayolunun kendisi ile karayolunun üstünde, yanında, al
tında veya yukarısındaki; ada, ayırıcı, otokorkuluk, istinat duvarı, köprü, tü-
nel, menfez ve benzeri yapılardır.
Mülk : Devlete, kamuya, gerçek ya da tüzelkişilere ait olan taşınmaz mallar-
dır.
Karayolu sınır çizgisi : Kamulaştırılmış, kamuya terk veya tahsis edilmiş
karayolunda; mülkle olan sınır çizgisi,
Diğer karayollarında; yarmaca, şevden sonra hendek varsa hendek dış kenarı,
hendek yoksa şev üst kenarı, dolguda şev etek çizgisi,
Yaya yolu ayrılmış karayolunda ise yaya yolunun mülkle birleştiği çizğidir.
İki yönlü karayolu : Taşıt yolunun her iki yöndeki taşıt trafiği için kulla-
nıldığı karayoludur.
Tek yönlü karayolu : Taşıt yolunun yalnız bir yöndeki taşıt trafiği için
kullanıldığı karayoludur.
Bölünmüş karayolu : Bir yöndeki trafiğe ait taşıt yolunun bir ayırıcı ile
belirli şekilde diğer taşıt yolundan ayrılması ile meydana gelen karayoludur.
Erişme kontrollü karayolu (otoyol - ekspresyol) : Özellikle transit trafiğe
tahsis edilen, belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı,
yaya, hayvan ve motorsuz araçların giremediği, ancak, izin verilen motorlu araç-
ların yararlandığı ve trafiğin özel kontrola tabi tutulduğu karayoludur.
Geçiş yolu : Araçların bir mülke girip çıkması için yapılmış olan yolun, ka-
rayolu üzerinde bulunan kısmıdır.
Bağlantı yolu : Bir kavşak yakınında karayolu taşıt yollarının birbirine
bağlanmasını sağlayan, kavşak alanı dışında kalan ve bir yönlü trafiğe ayrılmış
olan karayolu kısmıdır.
Anayol : Anatrafiğe açık olan ve bunu kesen karayolundaki trafiğin, bu yolu
geçerken veya bu yola girerken, ilk geçiş hakkını vermesi gerektiği işaretlerle
belirlenmiş karayoludur.
Tali yol : Genel olarak üzerindeki trafik yoğunluğu bakımından, bağlandığı
yoldan daha az önemde olan yoldur.
Taşıt yolu : (Kaplama): Karayolunun genel olarak taşıt trafiğince kullanılan
kısmıdır.
Yaya yolu (Yaya kaldırımı) : Karayolunun, taşıt yolu kenarı ile gerçek veya
tüzelkişilere ait mülkler arasında kalan ve yalnız yayaların kullanımına ayrıl-
mış olan kısmıdır.
Bisiklet yolu : Karayolunun, sadece bisikletlilerin kullanmalarına ayrılan
kısmıdır.
Yaya geçidi : Taşıt yolunda, yayaların güvenli geçebilmelerini sağlamak
üzere, trafik işaretleri ile belirlenmiş alandır.
Kavşak : İki veya daha fazla karayolunun kesişmesi veya birleşmesi ile olu-
şan ortak alandır.
Banket : Yaya yolu ayrılmamış karayolunda, taşıt yolu kenarı ile şev başı
veya hendek iç üst kenarı arasında kalan ve olağan olarak yayaların ve hayvanla-
rın kullanacağı, zorunlu hallerde de araçların faydalanabileceği kısımdır.
Şerit : Taşıtların bir dizi halinde güvenle seyredebilmeleri için taşıt yo-
lunun ayrılmış bir bölümüdür.
Alt geçit: Karayolunun diğer bir karayolu veya demiryolunu alttan geçmesini
sağlayan yapıdır.
Üst geçit: Karayolunun, diğer bir karayolu veya demiryolunu üstten geçmesi-
ni sağlayan yapıdır.
Demiryolu geçidi (Hemzemin geçit) : Karayolu ile demiryolunun aynı seviyede
kesiştiği bariyerli veya bariyersiz geçitlerdir,
Okul geçidi: Genel olarak okul öncesi, ilköğretim ve orta dereceli okulların
çevresinde özellikle öğrencilerin geçmesi için taşıt yolunda ayrılmış ve bir
trafik işareti ile belirlenmiş alandır.
Ada : Yayaların geçme ve durmalarına, taşıtlardan inip binmelerine yarayan,
trafik akımını düzenleme ve trafik güvenliğini sağlama amacı ile yapılmış olan,
araçların bulunamayacağı,koruyucu tertibatla belirlenmiş bölüm ve alanlardır.
Ayırıcı : Taşıt yollarını veya yol bölümlerini birbirinden ayıran bir taraf-
taki taşıtların diğer tarafa geçmesini engelleyen veya zorlaştıran karayolu ya-
pısı, trafik tertibatı veya gereçtir.
Park yeri : Araçların park etmesi için kullanılan açık veya kapalı alandır.
Karayolu üzeri park yeri : Taşıt yolundaki veya buna bitişik alanlardaki
park yeridir.
Karayolu dışı park yeri : Karayolu sınır çizgisi dışında olan ve bir geçiş
yolu veya servis yolu ile taşıt yoluna bağlanan park yeridir.
Otomobil : Yapısı itibariyle, sürücüsünden başka en çok yedi oturma yeri
olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu taşıttır.
Minibüs : (Değişik: 16/10/1984 - 3058/1 md.) Yapısı itibariyle sürücüsünden
başka sekiz ila ondört oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulu-
nan motorlu taşıttır.
Kamyonet : İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3.500 Kg'ı geçmeyen ve yük
taşımak için imal edilmiş motorlu taşıttır.
Kamyon : İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3 500 Kg'dan fazla olan ve
yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıttır.
Otobüs : (Değişik : 16/10/1984 - 3058/1 md.) Yapısı itibariyle sürücüsünden
başka en az onbeş oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan
motorlu taşıttır.
Troleybüsler de bu sınıfa dahildir.
Çekici : Römork ve yarı römorkları çekmek için imal edilmiş olan ve yük ta-
şımayan motorlu taşıttır.
Arazi taşıtı : Karayollarında yolcu veya yük taşıyabilecek şekilde imal
edilmiş olmakla beraber bütün tekerlekleri motordan güç alan veya alabilen mo-
torlu taşıtlardır.
Özel amaçlı taşıt : Özel amaçla insan veya eşya taşımak için imal edilmiş
olan ve itfaiye, Cankurtaran, cenaze, radyo, sinema, televizyon, kütüphane,
araştırma ararçları ile bozuk veya hasara uğramış taşıt ve araçları çekmek veya
taşımak, kaldırmak gibi özel işlerde kullanılan motorlu araçtır.
Kamu hizmeti taşıtı : Kamu hizmeti için yük veya yolcu taşıması yapan bütün
taşıtlardır.
Personel servis aracı: (Ek: 17/10/1996-4199/1 md.) Herhangi bir kamu kurum
ve kuruluşu veya özel veya tüzel kişilerin personelini bir akit karşılığı taşı-
yan şahıs veya şirketlere ait minibüs ve otobüs türündeki ticari araçlardır.
Kamu kurum ve kuruluşları ile özel ve tüzel kişilere ait araçların kendi perso-
nelini veya yolcusunu taşıma işi bu tanımın kapsamına girmez.
Umum servis aracı: (Ek: 17/10/1996-4199/1 md.) Okul taşıtları ile personel
servis araçlarının birlikte değerlendirilmesidir.
Kamp taşıtı: (Ek: 17/10/1996-4199/1 md.) Yük taşımasında kullanılmayan; iç
dizaynı tatil yapmaya uygun teçhizatlarla donatılmış, hizmet edebileceği kadar
yolcu taşıyabilen motorlu taşıttır.
Römork : Motorlu araçla çekilen insan veya yük taşımak için imal edilmiş mo-
torsuz taşıttır.
Yarı römork : Bir kısmı motorlu taşıt veya araç üzerine oturan, taşıdığı
yükün ve kendi ağırlığının bir kısmı motorlu araç tarafından taşınan römorkdur.
Hafif römork : Azami yüklü ağırlığı 750 Kg'ı geçmeyen römork veya yarı rö-
morkdur.
Motosiklet : İki veya üç tekerlekli sepetli veya sepetsiz motorlu araçlar-
dır. Bunlardan karoserisi yük taşıyabilecek şekilde sandıklı veya özel biçimde
yapılmış olan ve yolcu taşımalarında kullanılmayan üç tekerlekli motosilkletlere
yük motosikleti (triportör) denir.
Bisiklet : En çok üç tekerleği olan ve üzerinde bulunan insanın adale gücü
ile pedal veya el ile tekerleği döndürülmek suretiyle hareket eden ve yolcu ta-
şımalarında kullanılmayan motorsuz taşıtlardır.
Motorlu bisiklet : Silindir hacmi 50 santimetre küpü geçmeyen, içten patla-
malı motorla donatılmış ve imal hızı saatte 50 Km'den az olan bisiklettir.
Lastik tekerlekli traktör : Belirli şartlarda römork ve yarı römork çekebi-
len, ancak ticari amaçla taşımada kullanılmayan tarım araçlarıdır.
İş makineleri : (Değişik: 17/10/1996-4199/1 md.) Yol inşaat makineleri ile
benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş
ve hizmetlerinde kullanılan; iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte
edilmiş; karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan moturlu
araçlardır.
Tramvay : Genelilkle yerleşim birimleri içinde insan taşımasında kullanılan,
karayolunda tekerlekleri raylar üzerinde hareket eden ve hareket gücünü dışarı-
dan sağlayan taşıttır.
Okul taşıtı : Genel olarak okul öncesi, ilköğretim ve orta dereceli okulla-
rın öğrencileri ile sadece gözetici ve hizmetlilerin taşınmalarında kullanılan
taşıttır.
Taşıt katarı : Karayolunda bir birim olarak seyretmek üzere birbirine bağ-
lanmış taşıtlardır.
Araç : Karayolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz ve özel amaçlı taşıtlar
ile iş makineleri ve lastik tekerlekli traktörlerin genel adıdır.
Taşıt : Karayolunda insan, hayvan ve yük taşımaya yarayan araçlardır. Bun-
lardan makine gücü ile yürütülenlere "motorlu taşıt" insan ve hayvan gücü ile
yürütülenlere "motorsuz taşıt" denir.
Sürücü : (Değişik 17/10/1996-4199/1 md.) Karayolunda, motorlu veya motorsuz
bir aracı veya taşıtı sevk ve idare eden kişidir.
Şoför : (Ek: 17/10/1996-4199/1 md.) Karayolunda, ticari olarak tescil edil-
miş bir motorlu taşıtı süren kişidir.
Araç sahibi : Araç için adına yetkili idarece tescil belgesi verilmiş veya
sahiplik veya satış belgesi düzenlenmiş kişidir.
İşleten : Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı
sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya
rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tara-
fından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak
üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu
kimse işleten sayılır.
Yolcu : Aracı kullanan sürücü ile hizmetliler dışında araçta bulunan kişi-
lerdir.
Hizmetli : Araçlarda, sürücü hariç, araç veya taşıma hizmetlerinde süreli
veya süresiz çalışan kişiler ile iş makinelerinde sürücüden gayri kişilerdir.
Durak : Kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının yolcu veya hizmetlileri bin-
dirmek, indirmek için durakladıkları işaretlerle belirlenmiş yerdir.
Garaj : Araçların, genellikle uzun süre durmaları için kullanılan bakım veya
servisinin de yapılabileceği kapalı veya açık olan yerlerdir.
Terminal:İnsan veya eşya taşımalarında, araçların indirme, bindirme,yükleme,
boşaltma,aktarma yaptıkları ve ayrıca bilet satışı ile bekleme, haberleşme,şehir
ulaşımı ve benzeri hizmetlerin de sağlandığı yerdir.
Servis istasyonu : Araçların bakım, onarım ve servislerinin yapıldığı açık
veya kapalı yerdir.
Akaryakıt istasyonu:Araçların esas itibariyle akaryakıt, yağ ve basınçlı ha-
va gibi ihtiyaçlarının sağlandığı yerdir.
Muayene istasyonu:Araçların niteliklerini tespit ve kontrol edebilecek cihaz
ve personeli bulunan ve teknik kontrolü yapılan yerdir.
Trafik kazası:Karayolu üzerinde hareket halinde olan bir veya birden fazla
aracın karıştığı ölüm,yaralanma ve zararla sonuçlanmış olan olaydır.
Durma:Her türlü trafik zorunlulukları nedeni ile aracın durdurulmasıdır.
Duraklama:Trafik zorunlulukları dışında araçların, insan indirmek ve bindir-
mek,eşya yüklemek,boşaltmak veya beklemek amacı ile kısa bir süre için durdurul-
masıdır.
Park etme:Araçların,durma ve duraklaması gereken haller dışında bırakılması-
dır.
Geçiş hakkı:Yayaların ve araç kullananların diğer yaya ve araç kullananlara
göre,yolu kullanmak sırasındaki öncelik hakkıdır.
Geçiş üstünlüğü:Görev sırasında, belirli araç sürücülerinin can ve mal
güvenliğini tehlikeye sokmamak şartı ile trafik kısıtlama veya yasaklarına
bağlı olmamalarıdır.
Taşıma sınırı (Kapasite):Bir aracın güvenle taşıyabileceği en çok yük ağır-
lığı veya yolcu sayısıdır.
Gabari: Araçların, yüklü veya yüksüz olarak karayolunda güvenli seyirlerini
temin amacı ile uzunluk, genişlik ve yüksekliklerini belirleyen ölçülerdir.
Azami ağırlık:Taşıtın güvenle taşıyabileceği azami yükle birlikte ağırlığı-
dır.
Yüksüz ağırlık:Üzerinde insan veya eşya (yük) bulunmayan ve akaryakıt deposu
dolu olan bir aracın taşınması zorunlu alet, edevat ve donatımı ile birlikte
toplam ağırlığıdır.
Yüklü ağırlık:Bir taşıtın yüksüz ağırlığı ile taşımakta olduğu sürücü, hiz-
metli, yolcu ve eşyanın toplam ağırlığıdır.
Dingil ağırlığı:Araçlarda aynı dingile bağlı tekerleklerden karayolu yapısı-
na aktarılan ağırlıktır,
Azami dingil ağırlığı:Araçların karayolu yapılarından güvenle ve yapıya za-
rar vermeden geçebilmeleri için saptanan dingil ağırlığıdır.
Azami toplam ağırlık:Araçların karayolu yapılarından güvenle ve yapıya zarar
vermeden geçebilmeleri için saptanan toplam ağırlıktır.
Trafik işaretleri:Trafiği düzenleme amacı ile kullanılan işaret levhaları,
ışıklı ve sesli işaretler,yer işaretlemeleri ile trafik zabıtası veya diğer yet-
kililerin trafiği yönetmek için yaptıkları hareketlerdir.
İşaret levhası:Sabit veya taşınabilir bir mesnet üzerine yerleştirilmiş ve
üzerindeki sembol, renk ve yazı ile özel bir talimatın aktarılmasını sağlayan
trafik tertibatıdır.
Işıklı ve sesli işaretler:Trafiği düzenlemede kullanılan ışıklı ve sesli,
sabit veya taşınabilir, elle kumanda edilebilen veya otomatik çalışan, üzerinde
çeşitli renk, şekil, sembol, yazı bulunan ve belirli yanma süresi olan, ışık ve-
ya sesle özel bir talimatın aktarılmasını sağlayan trafik tertibatıdır.
İşaretleme:Taşıt yolu ile bordür,ada, ayırıcı, otokorkuluk gibi karayolu
elemanları üzerindeki çeşitli renkte çizgi, şekil, sembol, yazı ve yansıtıcı ve
benzerleri ile özel bir talimatın aktarılmasını sağlayan tertibattır.
Trafikten men: Trafik zabıtasınca, bu Kanunda belirtilen hallerde araçla
ilgili belgelerin alınması ve aracın belirli bir yere çekilerek trafikten
alıkonulmasıdır.
Bu Kanunun uygulaması ile ilgili diğer tanım ve terimler yönetmelikte göste-
rilir.
İKİNCİ KISIM
Kuruluşlar,Komisyonlar,Görev ve Yetkileri (1)
Görevli kurullar ve kuruluşlar: (1)
Madde 4- (Değişik: 17/10/1996-4199/2 md.)
Karayolu güvenliği konusunda hedefleri tespit etmek, uygulatmak ve koordi-
nasyonu sağlamak amacıyla aşağıdaki kurullar oluşturulmuştur.
a) Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu;
Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu Başbakanın başkanlığında, Adalet, İçiş-
leri, Maliye, Milli Eğitim, Bayındırlık ve İskan, Sağlık, Ulaştırma, Orman
Bakanları ve Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Bağlı Olduğu Bakan ile Jandarma
Genel Komutanı, Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarı, Emniyet Genel
Müdürü ve Karayolları Genel Müdüründen oluşur.
Gereği halinde diğer bakanlar da Kurula çağrılabilir.
Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu, Trafik Hizmetleri Başkanlığınca hazırlana-
rak, Karayolu Trafik Güvenliği Kurulunca uygun görülen önerileri değerlendirerek
karara bağlar ve kararlarının yaşama geçirilmesi için gerekli koordinasyon ön-
lemlerini belirler.
Kurul yılda iki defa olağan, Başbakanın gerek görmesi halinde de olağanüstü
olarak, gündemle toplanır.
Kurulun sekreterya görevi Emniyet Genel Müdürlüğünce yapılır.
Kurulun çalışmasına ilişkin esas ve usuller, Bakanlar Kurulu tarafından çı-
karılacak yönetmelikle belirlenir.
b) Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu;
Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Hizmetleri
Başkanının başkanlığında, Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu'na katılan kamu ku-
rumlarının en az daire başkanı seviyesinde görevlileri; Jandarma Genel Komu-
tanlığı, Türk Standartları Enstitüsü Başkanlığı, Türkiye Şoförler ve Otomobil-
ciler Federasyonu temsilcisi ile İçişleri Bakanlığınca uygun görülen trafikle
ilgili üniversite, Türkiye Mimar ve Mühendis Odaları Birliği Türkiye Trafik
Kazalarını Önleme Derneği ve Trafik Kazaları Yardım Vakfının birer temsilcisi
ve Başkent Büyükşehir Belediye Başkanından oluşur. İhtiyaç duyulan konularda
bilgilerine başvurmak üzere diğer kurum ve kuruluşlardan temsilci çağrılabilir.
Kurul ayda bir toplanır, zorunlu hallerde başkan tarafından toplantıya çağ-
rılabilir.
Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu, Trafik Hizmetleri Başkanlığınca Trafik
hizmetlerinin çağdaş ve güvenli bir şekilde yürütülmesi amacıyla önerilen veya
katılacak temsilcilerce önerilecek önlemlerin uygulanabilirliğini tartışarak
karara bağlar.
Kurul katılması gereken üyelerin salt çoğunluğu ile toplanır ve katılanların
çoğunluğu ile karar verir.
Kurulun sekreterya görevi ilgili daire başkanlığınca yapılır.
Kurulun görev ve yetkileri şunlardır;
1. Trafikle ilgili kuruluşlar arasında koordinasyon sağlanmasına ilişkin
önerilerde bulunmak,
2. Trafik kazalarının azaltılmasına ilişkin önerilerde bulunmak,
3. Uygulamada görülen aksaklıkları tespit etmek,
4. Kendi görev alanına giren konularla ilgili yasal düzenlemeden kaynaklanan
eksiklikleri belirlemek.
Bu Kanunla ve trafik hizmetleri konusunda diğer kanunlarla verilen görevler;
a) İçişleri Bakanlığınca,
b) Bu Kanunla yetkili kılınan diğer bakanlık, kuruluş ve belediyelerce,
İçişleri Bakanlığı ile işbirliği içinde,
Yürütülür.
------------------
(1) Kısım başlığı ile madde başlığı, 17/10/1996 tarih ve 4199 sayılı Kanunun
2 nci maddesi ile değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
6052-1
Emniyet Genel Müdürlüğünün,merkez, bölge,il ve ilçe trafik kuruluşları,
görev ve yetkileri:
Madde 5 - Emniyet Genel Müdürlüğünün trafik kuruluşları ile bu kuruluşların
görev ve yetkileri şunlardır :
a) Kuruluş :
(Değişik: 17/10/1996-4199/3 md.) Bu Kanunla, Emniyet Genel Müdürlüğüne ve-
rilen görevler, Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı olarak kurulan Trafik Hizmetle-
ri Başkanlığınca yürütülür. Trafik Hizmetleri Başkanlığı, Emniyet Genel Müdür
Yardımcısı tarafından yürütülür. Emniyet Genel Müdürlüğünün merkez bölge, il
ve ilçe trafik zabıta kuruluşları Trafik Hizmetleri Başkanlığına bağlı olarak
çalışır.
Araçlara ve sürücülere ait işlemleri yapmak, plaka ve belgelerini vermek
ve bu amaca yönelik hizmetleri yürütmek üzere her ilde ve gerekli görülen
ilçelerde tescil şube veya büroları kurulur.
Tescil şube veya bürolarında emniyet hizmetleri sınıfı personelinden ayrı
olarak teşkilat ve kadrolarında gösterilen sayıda genel idare ve teknik hizmet-
ler sınıfında personel ile sözleşmeli personel çalıştırılabilir.
b) Görev ve yetkiler:
1. Araçları,bu Kanuna göre araçlarda bulundurulması gerekli belge ve gereç-
leri,sürücüleri ve bunlara ait belgeleri, sürücülerin ve karayolunu kullanan
diğer kişilerin kurallara uyup uymadığını,trafik düzenlemelerinin ve çeşitli
tesislerin bu Kanun hükümlerine uygun olup olmadığını denetlemek,
2. Duran ve akan trafiği düzenlemek ve yönetmek,
3. (Mülga: 17/10/1996-4199/47 md.)
4. El koyduğu trafik kazalarında trafik kaza tespit tutanağı düzenlemek,
5. Trafik suçu işleyenler hakkında tutanak düzenlemek, gerekli işlemleri
yapmak ve takip etmek,
6. Trafik kazası neticesinde hastalanan veya yaralananların bakımlarını sağ-
layacak tedbirlerin süratla alınmasına yardımcı olmak ve yakınlarına haber ver-
mek,
7. Araçların tescil işlemlerini yaparak belge ve plakalarını vermek,
8. (Değişik: 17/10/1996-4199/3 md.) Sürücülerin belgelerini vermek.
9. Ülke çapında taşıtların ve sürücülerin sicillerini tutmak,teknik ve huku-
ki değişikliklerini işlemek,istatistiki bilgileri toplamak ve değerlendirmek,
(Dikkat: Devamı 6063 üncü sayfadadır.)
6052-2
10. Trafik kazalarının oluş nedenleri ile ilgili tüm unsurları kapsayan is-
tatistik verileri ve bilgilerini toplamak, değerlendirmek, sonuçlarına göre ge-
reken önlemlerin alınmasını sağlamak ve ilgili kuruluşlara teklifte bulunmak,
11. (Ek: 17/10/1996 - 4199/3 md.) Hasar tazminatı ödemelerini hızlandırmak
amacıyla sigorta şirketlerince istenecek gerekli bilgi ve belgeleri vermek.
12. Ayrıca bu Kanunla ve bu Kanuna göre çıkarılmış olan yönetmeliklerle
verilen diğer görevleri yapmaktır. (1)
Trafik kuruluşlarının, çalışma şekil ve şartları, görevlendirilecek perso-
nelin nitelikleri, seçimi, çalışma usulleri, görev, yetki ve sorumluluklarına
ait esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte belirtilir.
Trafik zabıtasının görev ve yetki sınırı ile genel zabıtanın trafik hizmet-
lerini yürütmeye ilişkin yetkisi:
Madde 6 - Trafik zabıtası ve genel zabıtanın görev ve yetki sınırı;
a) Trafik zabıtası:
(Birinci fıkra mülga: 17/10/1996 - 4199/4 md.)
Trafik zabıtası görevi sırasında karşılaştığı acil ve zorunlu hallerde
genel zabıta görevi yapmakla da yetkilidir.
Mülki idare amirlerince, emniyet ve asayiş bakımından zorunlu görülen
haller dışında, trafik zabıtasına genel zabıta görevi verilemez, araç, gereç
ve özel teçhizatı trafik hizmetleri dışında kullanılamaz.
b) (Değişik: 21/5/1997-4262/1 md.) Genel Zabıta:
Trafik zabıtasının bulunmadığı veya yeterli olmadığı yerlerde polis; poli-
sin ve trafik teşkilatının görev alanı dışında kalan yerlerde de jandarma,
trafik eğitimi almış subay, astsubay ve uzman jandarmalar eliyle yönetmelikte
belirtilen esas ve usullere uygun olarak trafiği düzenlemeye ve trafik suçlarına
el koymaya görevli ve yetkilidir.
Karayolları Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri:
Madde 7 - Karayolları Genel Müdürlüğünün bu Kanunla ilgili görev ve yetkile-
ri şunlardır :
a) Yapım ve bakımdan sorumlu olduğu karayollarında can ve mal güvenliği
yönünden gerekli düzenleme ve işaretlemeleri yaparak önlemleri almak ve aldır-
mak,
b) Tüm karayollarındaki işaretleme standartlarını tespit etmek, yayınla-
mak ve kontrol etmek,
c) (Mülga: 17/10/1996-4199/47 md.)
d) Trafik ve araç tekniğine ait görüş bildirmek,karayolu güvenliğini ilgi-
lendiren konulardaki projeleri incelemek ve onaylamak,
e) Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında, İçişleri Bakanlığının
uygun görüşü alınmak suretiyle, yönetmelikte belirlenen hız sınırlarının üstünde
veya altında hız sınırları belirlemek ve işaretlemek,
f) Trafik kazalarının oluş nedenlerine göre verileri hazırlamak ve karayol-
larında, gerekli önleyici teknik tedbirleri almak,
g) Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında trafik güvenliğini
ilgilendiren kavşak, durak yeri, aydınlatma, yol dışı park yerleri ve benzeri
tesisleri yapmak, yaptırmak veya diğer kuruluşlarca hazırlanan projeleri tetkik
ve uygun olanları tasdik etmek,
h) Yetkili birimlerce veya trafik zabıtasınca tespit edilen trafik kaza
analizi sonucu, altyapı ve yolun fiziki yapısı ile işaretlemeye dayalı kaza se-
bepleri göz önünde bulundurularak önerilen gerekli önlemleri almak,
---------------
(1) Bu maddenin numarası, 17/10/1996 tarih ve 4199 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi
ile (12) olarak teselsül ettirilmiştir.
i) Araçların ağırlık kontrollerini yapmak veya yaptırmak (1) ve aykırı
görülen hususlar hakkında suç veya ceza tutanağı düzenlemek,
j) (Değişik:17/10/1996 -4199/5 md.)
Tescile bağlı araçların muayenelerini yapmak veya yaptırmak ve bu Kanunun
13, 14, 16,17, 18, 35, 47/a ve 65 inci maddeleri hükümlerine aykırı hareket
edenler hakkında suç veya ceza tutanağı düzenlemek; 47 nci maddenin (b), (c) ve
(d) bentlerinde belirtilen kural ihlallerinin tespiti halinde, durumu bir tuta-
nakla belirlemek ve gerekli işlemin yapılması için en yakın trafik kuruluşuna
teslim etmek,
k) Bu Kanunla ve bu Kanuna göre çıkarılmış olan yönetmeliklerle verilen di-
ğer görevleri yapmaktır.
(Son fıkra Mülga : 28/3/1985 - 3176/16 md.)
Milli Eğitim Gençlik ve Spor, Sağlık ve Sosyal Yardım ve Ulaştırma Bakanlık-
larının görev ve yetkileri şunlardır:
Madde 8 - (Değişik:18/1/1985 - KHK 245/1 md.; aynen kabul: 28/3/1985-3176/1
md.)
Bu Kanun açısından Milli Eğitim Gençlik ve Spor, Sağlık ve Sosyal Yardım ve
Ulaştırma bakanlıklarının görev ve yetkileri şunlardır :
a) Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı
1. Motorlu araç sürücülerinin yetiştirilmesi için 123 üncü madde gereğince
sürücü kursları açmak, özel sürücü kursu açılmasına izin vermek,bunları her saf-
hada denetlemek,
2. (Değişik: 17/10/1996-4199/6 md.) Resmi ve özel kurslarda eğitilenlerin
sınavlarını yapmak, başarılı olanlara sertifika verilmesini sağlamak,
3. (Değişik: 17/10/1996 - 4199/6 md.) Okul öncesi, okul içi ve okuldışı
trafik eğitimini düzenleyen trafik genel eğitim planı hazırlamak ve ilgili ku-
ruluşlarla işbirliği yaparak uygulamak.
b) (Değişik: 17/10/1996 - 4199/6 md.) Sağlık Bakanlığı:
1. Karayollarında meydana gelen trafik kazaları ile ilgili ilk ve acil
yardım hizmetlerini planlamak ve uygulamak,
2. Trafik kazalarında yaralananların en kısa zamanda sağlık hizmetlerinden
istifadelerini temin etmek üzere, İçişleri Bakanlığının uygun görüşü de alına-
rak karayolları üzerinde ilk yardım istasyonları kurmak, bu istasyonlara gerek-
li personeli, araç ve gereci sağlamak,
3. Her ilde trafik kazaları için eğitilmiş sağlık personeli ile birlikte
yeteri kadar ilk ve acil yardım ambulansı bulundurmak,
4. Bu Kanunla ve mevzuatla verilen trafikle ilgili diğer görevleri yapmak.
Üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmi ve özel sağlık kurum
ve kuruluşları, acil olarak kendilerine getirilen trafik kazası geçirmiş kişi-
lere, Sağlık Bakanlığı tarifesini uygulamak suretiyle, vermiş oldukları hiz-
metlerin bedelinin tamamını yükümlü sigorta şirketlerinden tahsil ederler.
Sağlık Bakanlığı bu görevlerin yerine getirilmesi ile ilgili olarak; verilen
hizmetlerin bedellerini yükümlü sigorta şirketlerinden tahsil etmek için Maliye
Bakanlığının görüşünü alarak döner sermaye saymanlığı kurar. Bu amaçla döner
sermaye saymanlığı tarafından tahsil edilen gelirin tamamı, bu Kanun ile Sağlık
Bakanlığına verilen görevlerin yerine getirilmesinde kullanılır.
Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan harcamaların tamamı Sağlık Bakanlığı
Döner Sermaye İşletmesine 8 işgünü içinde yükümlü sigorta şirketlerince ödenir.
Sağlık Bakanlığı Trafik Hizmetleri Döner Sermaye İşletmesinin verdiği hizmetler
için uygulayacağı fiyat tarifesi, Karayolu Trafik Güvenliği Kurulunun da uygun
görüşü alınarak Sağlık Bakanlığınca belirlenir. Sigorta şirketleri, zorunlu
mali surumluluk sigortası geçerli teminat limitleri ve şartları dahilinde
ödemekle yükümlü bulundukları tutarı aşan kısmı için Garanti Fonuna başvurur.
Buna ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Hazine Müste-
şarlığının bağlı bulunduğu Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.
c) Ulaştırma Bakanlığı
Ulaştırma Bakanlığının ilgili birimleri bu Kanun ve diğer mevzuatla verilen
hizmetleri yapmak, bu Kanun açısından karayolu taşımasına ilişkin gerekli koor-
dinasyonu sağlamak.
-------------------
(1) "veya yaptırmak" ibaresi 25/6/1988 tarih ve 330 sayılı KHK ile eklenmiş
olup bu ibare 31/10/1990 tarih ve 3672 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile
aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
6054-1
Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığının görev ve yetkileri:
Madde 9 - (Değişik: 18/1/1985- KHK 245/2 md.; aynen kabul: 28/3/1985-3176/2
md.)
Bu Kanuna göre,Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığının görev ve yetkileri
şunlardır:
a) Orman yollarında;
1. Trafik düzeni ve güvenliği açısından anaorman yolları ile gerekli görü-
len diğer orman yollarında işaretlemeler yaparak tedbirler almak ve aldırmak,
2. Bu Kanunla ve bu Kanuna göre çıkarılan yönetmeliklerle orman yolları
için verilen trafikle ilgili diğer görevleri yapmak,
b) Köy yollarında;
1. Trafik düzeni ve güvenliği açısından gerekli düzenleme ve işaretlemeleri
yaparak, tedbir almak ve aldırmak,
2. Yol güvenliğini ilgilendiren konulardaki; kavşak durak yeri, yol dışı
park yeri, aydınlatma ve benzeri tesislerin projelerini incelemek ve gerekenleri
onaylamak,
(Dikkat: Devamı 6055 inci sayfadadır.)
6054-2
3. Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında 17 nci maddede sayılan
tesisler için bağlantıyı sağlayacak geçiş yolları yönünden izin vermek,
4. Yetkili birimlerce veya trafik zabıtasınca tespit edilen trafik kaza
analizi sonucu,karayolu yapısı ve işaretlemeye dayalı kaza nedenleri gözönünde
bulundurularak gerekli tedbirleri almak,
5. Bu Kanunla ve bu Kanuna göre çıkarılan yönetmeliklerle köy yolları için
verilen trafikle ilgili diğer görevleri yapmak.
Köy yolları için sayılan görev ve hizmetlerden zorunlu ve gerekli görülenler
orman yolları için de uygulanabilir.
Belediye trafik birimleri,görev ve yetkileri:
Madde 10 - (Değişik: 18/1/1985 - KHK 245/3 md.; aynen kabul: 28/3/1985 -
3176/3 md.)
Bu Kanunla belediyelere verilen görevler il ve ilçe trafik komisyonları ve
mahalli trafik birimleri ile işbirliği yapılarak yürütülür.
a) Kuruluş
Her belediye başkanlığı bünyesinde, hizmet kapasitesi gözönünde tutularak
İçişleri Bakanlığınca tespit edilecek ölçülere ve genel hükümlere göre, belediye
trafik şube müdürlüğü,şefliği veya memurluğu kurulur.
b) Görev ve yetkiler
1. Yapım ve bakımından sorumlu olduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğini
sağlayacak durumda bulundurmak,
2. Gerekli görülen kavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri, işaret
levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmak,
3. Karayolu yapısında ve üzerinde yapılacak çalışmalarda gerekli tedbirleri
almak, aldırmak ve denetlemek,
4. Karayolunda trafik için tehlike teşkil eden engelleri gece veya gündüze
göre kolayca görülebilecek şekilde işaretlemek veya ortadan kaldırmak,
5. Yol yapısı veya işaretleme yetersizliği yüzünden trafik kazalarının vuku-
bulduğu yerlerde, yetkililerce teklif edilen tedbirleri almak,
6. Çocuklar için trafik eğitim tesisleri yapmak veya yapılmasını sağlamak,
7. Bu Kanun ve bu Kanuna göre çıkarılan yönetmeliklerle verilen diğer görev-
leri yapmak.
(Ek fıkra:25/6/1988 - KHK 330/2 md.)(1)
Madde 11 - (Mülga: 18/1/1985-KHK 245/16 md.)
İl ve ilçe trafik komisyonları:
Madde 12 - (Değişik: 17/10/1996 - 4199/7 md.)
İl ve İlçe Trafik Komisyonlarının kuruluşu ile görev ve yetkileri:
a) Kuruluş:
İl sınırları içinde mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve gü-
venliği bakımından Yönetmelikte gösterilen konular ve esaslar çerçevesinde,
illerde vali veya yardımcısının başkanlığında, belediye, emniyet, jandarma,
milli eğitim, karayolları ve Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonuna
bağlı ilgili odanın temsilcileri; Valilikçe uygun görülen trafikle ilgili
üniversite, oda, vakıf ve kamuya yararlı dernek veya kuruluşların birer temsil-
cisinden oluşan İl Trafik Komisyonu, ilçelerde kaymakamın başkanlığında, aynı
kuruluşların yöneticileri veya görevlendirecekleri temsilcilerinin katıldığı
İlçe Trafik Komisyonu kurulur.
Kuruldaki üniversite, vakıf ve kamuya yararlı dernek veya kuruluşların tem-
silcilerinin toplam sayısı 3'ü geçemez.
Kuruluşu bulunan yerler hariç, İlçe Trafik Komisyonlarına karayolları tem-
silcisinin katılması zorunlu değildir.
Gündem konuları vali veya kaymakamlar tarafından belirlenir.
Bu komisyonlara, oy hakkı olmaksızın görüşleri alınmak üzere, diğer kuruluş
temsilcileri de çağrılabilir.
Kararlar oy çokluğu ile alınır. Oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu
taraf çoğunluk sayılır.
İl Trafik Komisyonu kararları valinin onayı ile yürürlüğe girer.
İl ve İlçe Trafik Komisyonu kararlarını bütün resmi ve özel kuruluşlar uygu-
lamakla yükümlüdür.
İlçe Trafik Komisyonu kararları, İl Trafik Komisyonunca incelenip vali tara-
fından onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.
b) Görev ve yetkiler:
1. İl sınırları içinde mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve
güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almak,
2. Trafiğin düzenli bir şekilde akımını sağlamak bakımından alt yapı hizmet-
leri ile ilgili tedbirleri almak, trafikle ilgili sorunları çözümlemek, bütün
ülkeyi ilgilendiren Trafik Güvenliği Yüksek Kurulunun müdahalesini gerektiren
hususları İçişleri Bakanlığına iletmek.
----------------
(1) 330 sayılı KHK'nin 2 nci maddesi ile gelen ek fıkra;sözkonusu KHK'yi
değiştirerek kabul eden 31/10/1990 tarih ve 3672 sayılı Kanunda yer alma-
dığı için metinden çıkarılmıştır.
3. Karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere,
trafik düzeni ve güvenliği yönünden belediye sınırları içinde ticari amaçla
çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekil
ve şartları, çalıştırılabileceği yerler ile güzergahlarını tespit etmek ve
sayılarını belirlemek,
4. Gerçek ve tüzelkişiler ile resmi ve özel kurum ve kuruluşlara ait otopark
olmaya müsait boş alan, arazi ve arsaları geçici otopark yeri olarak ilan et-
mek ve bunların sahiplerine veya üçüncü kişilere işletilmesi için izin vermek,
5. Bu Kanunla ve diğer mevzuatla verilen görevleri yapmak.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Karayolu Trafik Güvenliği,Trafik İşaretleri,Yapı ve Tesisler
Karayolu trafik güvenliği:
Madde 13 - Karayolunun yapım ve bakımı ile görevli ve sorumlu bütün kuruluş-
lar karayolu yapısını, trafik güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmakla
yükümlüdürler.
Çeşitli kişi, kurum ve kuruluşlar, karayolu yapısında yapacakları ve esasla-
rı yönetmelikte belirtilen çalışmalarda;
a) Yolun yapım ve bakımı ile görevli kuruluştan izin almak,
b) Çalışmaları, gerekli önlemleri alarak, aldırarak ve devamlılığını sağla-
yarak,trafik akımını ve güvenliğini bozmayacak tarzda yapmak,
c) Zorunlu nedenlerle meydana gelen arıza, engel ve benzerlerini en kısa
zamanda ortadan kaldırarak karayolunu kullananlara ve araçlara zarar vermeyecek
duruma getirmek,
d) Şehiriçi karayolu kenarında çeşitli tesislerin yapımı süresince; kaldı-
rımlarda, tünel, tünel aydınlatılması ve benzerlerini yaparak güvenli geçiş
sağlamak ve yaya yollarını trafiğe açık bulundurmak,
Zorundadırlar.
Bu çalışmalar sırasında meydana getirilen tehlikeli durum ve engeller bütün
sorumluluk, bunları yaratan kişilere ait olmak üzere zabıtaca kaldırılır, yapı-
lan masraflar sorumlulara ödetilir.
6056 - 1
(Dördüncü fıkra mülga:18/1/1985 - KHK 245/16 md.)
(Değişik: 21/5/1997-4262/4 md.) Bu madde hükümlerine uymayanlar fiil başka
bir suç oluştursa bile ayrıca 7 200 000 lira para cezası ile cezalandırırlar.
Karayolu yapısı ve trafik işaretlerinin korunması:
Madde 14 - Karayolu yapısı ve trafik işaretleri ile ilgili olarak;
a) Karayolu yapısı üzerine, trafiği güçleştirecek, tehlikeye sokacak veya
engel yaratacak, trafik işaretlerinin görülmelerini engelleyecek veya güçleşti-
recek şekilde bir şey koymak, atmak, dökmek, bırakmak ve benzeri hareketlerde
bulunmak,
b) Karayolu yapısını, trafik işaretlerini ve karayoluna ait diğer yapı ve
güvenlik tesislerini, üzerlerine yazı yazarak, çizerek veya başka şekillerde
bozmak,yerlerini değiştirmek veya ortadan kaldırmak,
Yasaktır.
Meydana gelen tehlike ve engeller, ilgili kuruluşlar ve zabıtaca ortadan
kaldırılır,bozukluk ve eksiklikler yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşca
derhal giderilir, zarar karşılıkları ve masrafları sorumlulara ödetilir.
(Değişik:21/5/1997-4262/4 md.) Bu madde hükmüne uymayanlara 7 200 000 lira
para cezası verilir.
Trafik işaretleri:
Madde 15 - Trafiği düzenlemede kullanılan işaret levhaları, ışıklı ve
sesli işaretler, yer işaretlemeleri ile benzeri trafik işaretleri,karayolunun
yapım ve bakımı ile görevli kuruluşlarca, temin ve tesis edilerek sürekliliği
ve işlerliği sağlanır .
(Dikkat: Devamı 6057'nci sayfadadır.)
6056-2
(İkinci fıkra Mülga: 18/1/1985 - KHK 245/16 md.)
Görülen eksiklikler ilgili kuruluşlara bildirilerek giderilmesi sağlatılır.
Trafik işaretlerinin standart,anlam, nicelik ve nitelikleri ile diğer esas-
ları İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Bayındırlık Bakanlığınca çıkarılacak
yönetmelikte gösterilir.
Karayolu dışında,kenarında veya üzerindeki diger levhalar, ışıklar ve
işaretlemeler:
Madde 16 - Karayolu dışında, kenarında veya karayolu sınırı içinde, trafik
işaretlerinin görülmelerini engelleyecek, anlamlarını değiştirecek veya güçleş-
tirecek, tereddüte sebep olacak veya yanıltacak ve trafik için tehlike veya
engel yaratacak şekilde levhalar, ışıklar,işaretlemeler ile, ağaç, direk, yangın
musluğu, çeşme, parmaklık gibi yapı elemanları veya benzerlerini dikmek, koymak
veya bulundurmak yasaktır.
(Değişik:18/1/1985- KHK 245/5 md.; aynen kabul:28/3/1985 - 3176/5 md.)
Zorunlu hallerde bunların bulunabileceği yer, nitelik ve nicelikleri ile hangi
şartlarda bulunabileceği,hangilerinin izne bağlı olduğu ve bunlarla ilgili diğer
esaslar ve 13 üncü maddede belirtilen karayolu yapısında yapılacak çalışmalar
ile ilgili esaslar, İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Bayındırlık ve İskan
Bakanlığınca çıkartılacak yönetmelikle düzenlenir.
Verilen izinler, ilgili valiliğe bildirilir.
(Değişik : 21/5/1997-4262/4 md.)Bu madde hükümlerine aykırı hareket edenler
72 000 000 lira para cezası ile cezalandırılırlar.
Ayrıca bunlar, bütün sorumluluk ve giderler mal sahibine ait olmak üzere
yolun yapım ve bakımı ile ilgili kuruluşca kaldırılır.
Belediye sınırları dışında karayolu kenarındaki yapı ve tesisler:
Madde 17 - Karayollarında her iki taraftan sınır çizgisine elli metre mesafe
içinde bağlantıyı sağlayacak geçiş yolları yönünden; akaryakıt, servis, dolum ve
muayene istasyonları, umuma açık park yeri ve garaj, terminal, fabrika, işhanı,
çarşı, pazar yeri, eğlence yerleri, turistik yapı ve tesisler, inşaat malzemesi
ocak ve harmanları,maden ve petrol tesisleri, araç bakım, onarım ve satım işyer-
leri ve benzeri trafik güvenliğini etkileyecek yapı ve tesisler için,o karayolu-
nun yapım ve bakımı ile sorumlu kuruluştan izin alınması zorunludur.
Verilen izinler,ilgili valiliğe bildirilir.
İzinsiz yapılan bu gibi tesislerin yapımı ve işletilmesi yetkililerce dur-
durulacağı gibi, yönetmelikteki şartlar yerine getirilmeden işletme izni veril-
mez ve bağlantı yolu, her türlü gider sorumlulara ait olmak üzere yolun yapım ve
bakımı ile ilgili kuruluşca ortadan kaldırılır.
(Değişik:21/5/1997-4262/4 md.) Bu madde hükümlerine uymayanlar 72 000 000
lira para cezası ile cezalandırılırlar.
Belediye sınırları içinde bulunan karayolu kenarındaki yapı ve tesisler:
Madde 18 - (Değişik: 18/1/1985 - KHK 245/6 md.; aynen kabul: 28/3/1985 -
3176/6 md.)
Belediye sınırları içindeki karayolları kenarında yapılacak veya açılacak
17 nci maddede sayılan yapı ve tesisler için;
a) Belediyelerden izin alınması,
b) (Değişik: 17/10/1996-4199/8 md.) Belediyelerce bu iznin verilmesinde,
trafik güvenliği bakımından bu tesisler hakkındaki Yönetmelikte belirlenen şart-
ların yerine getirilmesini sağlamaları ve ayrıca Karayolları Genel Müdürlüğünün
yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayolu kenarında yapılacak ve açılacak
olanların bu yollara bağlantıları için bu Genel Müdürlüğün ilgili bölge müdürlü-
günden uygun görüş almaları,
Zorunludur.
İzinsiz yapılan bu gibi tesislerin yapımı ve işletilmesi yetkililerce dur-
durulacağı gibi,yönetmelikteki şartlar yerine getirilmeden işletme izni verilmez
ve bağlantı yolu, her türlü gider sorumlulara ait olmak üzere yolun yapım ve ba-
kımı ile ilgili kuruluşlarca ortadan kaldırılır.
(Değişik:21/5/1997-4262/4 md.)Bu madde hükümlerine aykırı olarak izinsiz
yapı yapanlar 72 000 000 lira para cezası ile cezalandırılırlar.
Bu madde ve 17 nci maddede belirtilen tesislere ait şartlar, izin ve denetim
esasları Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca düzenlenen yönetmelikte göste-
rilir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Tescil ve Trafik Belgeleri, Tescil Plakaları,Motorlu Araçlara Ait
Şartlar ve Muayene
BİRİNCİ BÖLüM
Tescil ve Trafik Belgeleri, Tescil Plakaları
Tescil belgesi alma zorunluluğu:
Madde 19- Araç sahipleri araçlarını yönetmelikte belirtilen esaslara göre
yetkili kuruluşa tescil ettirmek ve tescil belgesi almak zorundadırlar.
Ancak :
a) Tescil edildiği ülkenin tescil belgesi ve tescil plakası bulunan ve geçi-
ci olarak Türkiye'ye girmesine izin verilmiş olan araçlar,
b) Tescil edildiği ülkenin tescil belgesi ve tescil plakası bulunan ikili ve
çok taraflı anlaşmalara göre, Türkiye'de tescil zorunluluğundan muaf tutulmuş
araçlar,
c) Araç imal, ithal, ihraç edenlerin ve satıcılığını yapanların, ithal, ih-
raç, depolama, teşhir ve satış amacıyla geçici olarak bu işlere mahsus yerlerde
maliki olarak bulundurdukları motorlu araçlar.
d) Tescil zorunluluğu bulunan motorlu taşıtlarla çekilenler ile 22 nci mad-
denin (c) bendine göre tescili gerekli görülenler hariç,bütün motorsuz taşıtlar,
Bu hükmün dışındadır.
Tescil süresi ve bildirme mecburiyeti, satış ve devirler ile noterlerin
sorumluluğu:
Madde 20 - (Değişik:18/1/1985- KHK 245/7 md.; değiştirilerek kabul:
28/3/1985-3176/7 md.)
Tescil süreleri, satış ve devirler, noterlerin sorumluluğu ile ilgili esas-
lar şunlardır:
a) Araç sahipleri,
1. Tescili zorunlu ve ilk tescili yapılacak olan araçların satın alma veya
gümrükten çekme tarihinden itibaren üç ay içinde tescili için; hurdaya çıkarıl-
ma halinde çıkarılış tarihinden itibaren 1 ay içinde tescilin silinmesi için;
yazılı olarak ilgili tescil kuruluşuna başvurmak,
2. (Değişik: 2/4/1998 - 4358/3 md.) Tescilin yapılması veya silinmesi için
vergi kimlik numarası ile yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgeleri sağlamak,
Zorundadırlar.
b) Araçların giriş işlemlerini yapan gümrük idareleri bu durumu 15 gün için-
de araç sahiplerinin beyan ettikleri tescil kuruluşuna bildirmekle yükümlüdür-
ler.
c) Tescil belgesi, aracın başkasına satış veya devrine, hurdaya
çıkarılmasına veya araçta, yönetmelikte belirtilen niteliklerin değişmesine
kadar geçerli sayılır.
d) (Değişik : 21/5/1997-4262/2 md.) Tescil edilmiş araçların her çeşit
satış ve devirleri, aracın motorlu taşıtlar vergisi borcu bulunmadığına dair
belgenin ibrazı halinde araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi esas alı-
narak noterlerce yapılır.
Bu satış, noterlerce tescil belgesine tarih konularak ve tasdik edilmek su-
retiyle işlenir. Ayrıca, tescil edilmiş araçların satış ve devir işlemleri no-
terler tarafından siciline işlenmek üzere işlemin tamamlanmasını müteakip en geç
onbeş iş günü içinde ilgili tescil kuruluşu ile vergi dairesi müdürlüğüne bildi-
rilir. Noterlerin vergi dairesi müdürlüklerine satış işlemlerini bildirmesi üze-
rine intikal eden araçların vergi kayıtları, satış sözleşmesinin düzenlendiği
tarih itibariyle, 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca
önceki malikin vergi mükellefiyetine son verilir. Ayrıca, yeni malik adına ver-
gi mükellefiyeti tesis edilir.
Tescil sürelerini geçirdiği tespit edilen araçlar trafikten men edilir. Ara-
cın trafikten men edildiği yer tescil kuruluşunda, aracın alıcı adına tescil iş-
lemleri yaptırılır. Bu süre içinde araçta veya taşınan yükte meydana gelecek za-
rarlar, yeni araç sahibine aittir.
Noterce yapılmayan her çeşit satış ve devirler geçersizdir.
e) Tescilli araçları satın veya devir alanlar, gerekli bilgi ve belgeleri
sağlayarak ilgili tescil kuruluşundan bir ay içinde adlarına tescil belgesi al-
mak zorundadırlar.
(Değişik : 21/5/1997-4262/4 md.) Araç satın alıp, bu maddenin birinci fık-
rasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendi ile (e) bendi hükümlerine uymayan-
lara 3 600 000 lira para cezası, (d) bendi hükmüne uymayan noterlere ise
28 800 000 lira hafif para cezası verilir.
Ayrıca satış ve devirlerde, belirlenen sürelerde alıcı adına tescili yapıl-
madan trafiğe çıkarılan araçlar, tescil yapılıncaya kadar trafik zabıtasınca
trafikten men edilir.
Trafik belgesi ve tescil plakası alma zorunluluğu :
Madde 21 - Tescil edilen araçlar, "Trafik Belgesi" ve "Tescil Plakası"
alınmadan karayollarına çıkarılamaz.
(Değişik : 21/5/1997-4262/4 md.) Bu madde hükmüne uymayan sürücüler
14 400 000 lira para cezası ile cezalandırılırlar.
Bu gibi araçlar eksiklikleri giderilinceye kadar trafikten menedilir.
Trafik belgesi, tescil belgesi geçersiz duruma gelince sürekli olarak, üze-
rinde eksik veya yanlış bilgi bulunması halinde geçici olarak trafik zabıtasınca
geri alınır.
Belge ve plaka vermeye yetkili kuruluşlar:
Madde 22 - (Değişik:18/1/1985 - KHK 245/8 md.; aynen kabul: 28/3/1985-
3176/8 md.)
Yönetmelikte gösterilen esaslara göre :
a) Askeri maksatlarla kullanılan Türk Silahlı Kuvvetlerine ait bütün araçlar
ile çesitli anlaşmalara göre askeri amaçla yurdumuzda bulunan kuruluşlara
ait araçların tescilleri Türk Silahlı Kuvvetlerince,
b) Raylı sistemle çalışan araçların tescilleri, kullanıldığı yerlere göre
ait olduğu kuruluşlarca,
c) İş makinesi türünden araçların tescilleri;
1. Kamu kuruluşlarına ait olanlar ilgili kuruluşlarınca,
2. (Değişik: 17/10/1996-4199/10 md.) Özel veya tüzelkişilere ait olanlardan;
tarım kesiminde kullanılanlar ziraat odalarınca, tarım kesiminde kullanılanla-
rın dışında kalan ve sanayi, bayındırlık ve diğer kesimlerde kullanılanların
tescilleri, üyesi oldukları ticaret, sanayi veya ticaret ve sanayi odalarınca,
d) Tarım kesiminde kullanılanlar hariç.İl Trafik Komisyonlarından karar
alınmak şartı ile motorsuz taşıtlardan gerekli görülenlerin tescilleri belediye-
lerce,
e) Yukarıdaki bentlerde sayılanlar dışında kalan bütün motorlu araçların
tescilleri trafik tescil kuruluşlarınca,
Yapılır, belge ve plakaları verilir.
Belge ve plakaların araçlar üzerinde bulundurulması zorunluluğu:
Madde 23 - Araçlar, tescil belgesi, trafik belgesi ve tescil plakaları
araç üzerinde ve uygun durumda bulundurulmadan trafiğe çıkarılamaz.
(Değişik: 21/5/1997-4262/4 md.) Bu madde hükmüne uymayanlar 1 800 000
lira para cezası ile cezalandırılırlar.
Trafik belgesi verilmesi için zorunlu belgeler:
Madde 24 - (Değişik birinci fıkra: 18/1/1985 - KHK 245/9 md.; aynen kabul:
28/3/1985-3176/9 md.) Trafik belgesi verilebilmesi için araca ait tescil belgesi
ve mali sorumluluk sigorta belgesinin ibrazı zorunludur.
Tescil belgesi,trafik belgesi ve tescil plakalarının verilmesi şartları,
geçerlilikleri,süreleri, nicelik ve nitelikleri ile diğer esaslar yönetmelikte
gösterilir.
Geçici trafik belgeleri ile geçici tescil plakaları:
Madde 25 - Tescilsiz olup,karayolunda geçici olarak kullanılacak araçlara
mali mesuliyet sigortası yaptırılmış olmak şartı ile ilgili tescil bürosundan
geçici trafik belgesi ile geçici tescil plakası alınması zorunludur.
Geçici trafik belgeleri ve geçici tescil plakalarının çeşitleri,verilme
şartları,geçerlilik süreleri, nicelik ve nitelikleri, yurt dışından getirilecek
veya yurt dışına götürülecek olan araçlara geçici tescil plakası verilmesi
şartları ile diğer esaslar yönetmelikte belirtilir.
(Yeniden Düzenleme : 21/5/1997-4262/4 md.) Bu madde hükümlerine
uymayanlar 3 600 000 lira para cezası ile cezalandırılırlar. Ayrıca, trafik
zabıtasınca bu geçici belge ve plakalar iptal edilerek, araçlar trafikten men
edilir. (1)
Ayrıca, trafik zabıtasınca bu geçici belge ve plakalar iptal edilerek,araç-
lar trafikten men edilir.(1)
Araçlara ait trafik ayırım işaretleri ve diğer işaretler:
Madde 26 - Belirli araçlarda, çalışma yerini ve şeklini, kapasite ve diğer
niteliklerini belirleyen plaka, ışık, renk, şekil,sembol ve yazı gibi ayırım
işaretleri bulundurulması zorunludur.
(Değişik: 17/10/1996-4199/11 md.) Araçların dışında bulundurulması zorun-
lu işaretlerden başka, araçlara; reklam, yazı, işaret, resim, şekil, sembol,
ilan, flama, bayrak ve benzerlerinin takılması, yazılması, sesli ve ışıklı do-
nanımların bulundurulması ve izin verilmesine dair esas ve usuller ile diğer
hususlar İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte gösterilir.
(Değişik: 17/10/1996-4199/11 md.) Ticari araçlarda bulundurulmasına izin
verilen reklamlar için bu kurumlarca alınan reklam bedelinin % 25'i Trafik
Hizmetlerini Geliştirme Fonu hesabına aktarılır. Bu madde uyarınca belirtilen
fona aktarılan tutarların tamamı münhasıran trafik hizmetlerinde kullanılır.
(Değişik: 21/5/1997-4262/4 md.) Bu maddenin birinci fıkrası hükmüne uymayan
sürücüler 1 800 000 lira para cezası ile cezalandırılırlar. İkinci fıkrasına
göre çıkarılacak yönetmelik hükümlerine aykırı davranan sürücüler de 1 800 000
lira para cezası ile cezalandırılır. Sürücü, aynı zamanda araç sahibi değilse,
ayrıca, tescil plakasına da aynı miktar için ceza tutanağı düzenlenir.
Ayırım işaretleri bulunmayan araçlar trafik zabıtasınca trafikten men
edilir.
Yönetmelikte belirtilen şartlara aykırı olarak bulundurulanlarla,araçlara
izin alınmadan yazılan yazılar sildirilir veya takılan donanımlar bütün giderler
ve sorumluluk işletene ait olmak üzere söktürülür.
Tanınma işaretleri:
Madde 27 - Esasları yönetmelikte açıklanan ve araçların tanınmasına yarayan,
motor -şasi,seri numaraları,gerektiğinde yüklü, yüksüz ağırlıkları gibi işaret-
leri bulunmayan araçlara trafik belgesi verilmez.
--------------
(1) Bu maddenin üçüncü ve dördüncü fıkraları, 21/5/1997 tarih ve 4262 sayılı
Kanunun dördüncü maddesi ile birleştirilmek suretiyle üçüncü fıkra olarak
düzenlenmiş ve metne işlenmiştir.
&