Als we dit blikken doosje bekijken dan valt op dat de verzwakker een amateur-konstruktie lijkt. Er is echter iets vreemds met de weerstanden in dit doosje want waar koop je weerstanden van bijvoorbeeld 43,2 ohm? Het ziet er eerder naar uit dat men op een bekend laboratorium een verzwakker naar eigen specificaties nodig had en dat men daar toegang had tot een leverancier die de berekende weerstandswaarden vlot kon leveren... toch geen amateurkonstruktie dus. De afwerking doet daar wel aan denken. De verzwakker is duidelijk bedoeld voor HF en is daarom op de hoogste HF-frequentie getest. Een 1dB afwijking is gering en de redactie vroeg zich af hoe de verzwakker zich op 2m zou gedragen.
Onze tests gaven het volgende beeld te zien:
| schakelaars | @30MHz | @150MHz |
|---|---|---|
| stand 0dB | doet 0dB | doet 2dB |
| stand 3dB | doet 3dB | doet 5dB |
| stand 6 dB | doet 6 dB | doet 8 dB |
| stand 12dB | doet 12dB | doet 14dB |
| stand 20dB | doet 19dB | doet 18dB |
| stand 20dB | doet 19dB | doet 18dB |
Het valt bij 30MHz eigenlijk erg mee met die afwijking van 1dB; die blijkt er
alleen in de stand 20dB te zijn en deze fout is waarschijnlijk gemakkelijk te
corrigeren door de weerstandswaarden bij de laatste schakelaars een klein beetje
te veranderen.
Voor 150MHz moeten we kennelijk rekening houden met een extra
doorgangsdemping van 2dB voor alle bereiken behalve de standen '20dB'. Bij de
grootste verzwakking begint er kennelijk flink wat signaal door te stralen. De
verzwakking zou hier 19dB, plus 2dB aan extra doorgangsdemping, is totaal 21dB
moeten zijn; maar we meten er maar 18.
3dB is in vermogen een factor 2 en in spanning 0,707 (1/2 wortel 2).
De verzwakker is niet geschikt voor
vermogensmetingen, daarvoor gebruike men een passende dummy-load. De verzwakker
kan wel gebruikt worden achter zaken als een meetzender, zoals de UHF-
meetzender in CQ-PA nr.12 '99, een ruisbron of aan de ingang van een ontvanger.
Gewone koolweerstanden met een gouden ring hebben in de praktijk, voor waarden beneden 100 kilo-ohm, een tolerantie van ca 1% en geen aantoonbare zelfinductie; het heeft dus geen zin om 1% metaalfilm weerstanden te gaan gebruiken.
De weerstandswaarden in het schema zijn reeds aangepast om werkelijk een
verzwakking van 20dB te geven als deze functie wordt ingeschakeld en daarbij is
ook opnieuw gerekend om met standaardwaarden uit de E-12 reeks de verzwakker
voor zelfbouw geschikt te maken. Daarbij is één weerstand vergeten, de 91 ohm
weerstand bij de 12dB schakelaar. 91 ohm kan men maken door 100 ohm en 1k
parallel te schakelen.
Voor VHF-gebruik is het zaak om met de 2dB extra doorgangsdemping rekening te
houden... en met de afwijking in de stand 20dB. Het mooiste is natuurlijk als u
een vriendje heeft die bij een goed toegerust laboratorium werkt zodat ook uw
exemplaar goed geijkt kan worden.
Het is eigenlijk verwonderlijk dat de metingen, gedaan met een signaalgenerator (meetzender) aan de ingang en een 50 ohm dummy op de uitgang zulke mooie waarden te zien gaven. De in- en uitgangsimpedantie van de verzwakker komen in de -3dB en de -6dB stand met resp. 169,2 en 82,1 ohm niet in de buurt van de 50 ohm en dus niet in de buurt van een fatsoenlijke aanpassing ($). Dat we daar met relatief korte aansluitkabels op 30MHz niet veel van merken is niet zo vreemd maar op 2m is dat andere koek.
De uitgang is belast met een 50 ohm weerstand en dat is een absolute voorwaarde om een betrouwbare verzwakking te verkrijgen!
($)Bij een professionele verzwakker vonden we een in- en uitgangsweerstand
van 150,6 ohm @ 3dB en 83,9 ohm @ 6dB; ook niet bepaald 50 ohm.
Achteraf is gebleken hoe dat komt... bij de "gelijkstroommetingen"
hebben we per ongeluk de 50 ohm dummy load verwijderd.
Deze verzwakker is goed nabouwbaar door de amateur & goed te gebruiken mits we met zorg de in- en de uitgang belasten.
| dB's | vermogen | spanning |
|---|---|---|
| -3 | 0,5x | 0,707x |
| -6 | 0,25x | 0,5x |
| -12 | 0,0625x | 0,25x |
| -20 | 0,01x | 0,1x |
3dB en 20dB zijn op deze tekening ingeschakeld , de totale verzwakking is zo 23dB.