2 meter vossenjacht zender
Leo van Empel, PA0LEZ
Zender
Ik ben uitgegaan van een kristal rond 48 MHz. Met een BF199 heb ik een Clapposcillator gemaakt die op 48 MHz oscilleert (T1 ) en meteen in de collector verdrievoudigt naar 144 MHz. Dit signaal gaat naar de volgende trap die als versterker en modulator werkt. Deze tweede BF199 (T2) staat met een kleine voorspanning op de basis ingesteld zodat hij redelijk goed in zijn werkgebied blijft. Deze transistor versterkt het signaal op 144 MHz, er kan redelijk in amplitude worden gemoduleerd.
De uitkoppeling naar een dipool van twee keer 48 cm draad heb ik eenvoudig gehouden: de spoel van 0,1µH (L3) vormt samen met de 22pF trimmer (C14) en de 22pF condensator (C15) de uitgangskring op 144 MHz. Om op een zeer eenvoudige manier aan de impedantie van de dipool te komen, heb ik de reactantie van C15 op ongeveer 50 ohm berekend. Om het geheel klein en betrouwbaar te maken heb ik smoorspoelen in plaats van luchtspoelen gebruikt.
Wobbeltoongenerator
Als modulerend signaal heb ik in eerste instantie een wobbeltoon gebruikt. De generator daarvoor heb ik opgebouwd met een CD40106 (HEXinverters). Met de eerste poort maak ik een trage oscillator. De frequentie van de oscillator bepaalt de wobbel snelheid en kan worden aangepast met C18 en R7. Zie de richtwaarden in het schema. Dit wisselende gelijkspanningsniveau wordt aan geboden aan een volgende oscillator die is opgebouwd met twee poorten. Deze oscillator is minder voedingspanning afhankelijk, wat de stabiliteit van de toonhoogte ten 4 goede komt. De toonhoogte wordt door R10 en C19 bepaald, richtwaarden staan in het schema. De uitgang van deze oscillator wordt gebufferd door drie parallelgeschakelde poorten. De uitgang geeft een blokspanning van 0 tot 9 volt. Met het RC-netwerk R11, R12 en C20 komen we op een niveau waarmee we de collector van de tweede BF199 kunnen voeden. Niet alleen wordt de spanning op een goed niveau gebracht, tevens wordt met R11 de bandbreedte beperkt.
In bedrijf stellen
Tijdens het afregelen van de zender is het van belang dat T2 via de draadverbinding op de batterij wordt aangesloten. De trimmers worden nu op het sterkste signaal op 144 MHz afgeregeld. Als dit goed is gedaan, sluit u de wobbeltoongenerator aan en klaar is Kees. Er moet wel op gewezen worden dat in deze zender geen onderdrukking van hogere harmonischen plaatsvindt. Dit is bij dit kleine vermogen geen probleem. In foto 2 is het print je van de zender te zien: linksboven zit het kristal, midden- en rechtsonder de trimmers. Aan de linkerkant is de 9 volt aansluiting te zien. Het dipooltje zit samen met de modulatie-ingang aan de rechterkant. In foto 3 is de print van de wobbeloscillator te zien. Deze schakeling zit op een aparte print opdat we deze kunnen vervangen door bijvoorbeeld een muziekwenskaart of een microfoon. Ook op deze print is de componentenopstelling te zien. De wobbelsnelheid wordt bepaald door R7 van 1M8 en C18 van 470 nF, rechts op het printje. De gehele schakeling kan in een kleine kunststof behuizing met een 9 volt batterijvak worden gebouwd. De dipool van twee keer 48 cm heb ik gemaakt van 1,2 mm wikkeIdraad. Het voordeel hiervan is dat je deze draden bij het opbergen gemakkelijk kunt op- vouwen. Bij het plaatsen van de vos buig je de dipool simpelweg open. Als aan/uit-schakeiaar heb ik gekozen voor een systeem dat bestaat uit drie onderdelen: twee minibusjes en een kortsluitplug. Ik heb in de kunststof behuizing twee gaatjes geboord met een hartafstand van 0,4 inch. In elk gat heb ik een 'pcb gold knurled socket' geperst. Deze minibusjes ziet u in foto 1 aan de rechterkant. Ik heb ze in serie met de min van de 9 volt batterij gezet. In de minibusjes plaats ik een kort sluitplug om de spoetnik aan te zetten. Deze plug zit met een koordje aan de spoetnik vast zodat hij niet kwijtraakt. Een schakelaar die op deze manier is gebouwd heeft twee voor- delen: hij is klein en per ongeluk inschakelen van de spoetnik wordt voorkomen. De totale stroomopname bij 9 volt is ongeveer 10 mA. Ik gebruik alkalinebatterijen, die gaan lang mee. In het vrije veld is de spoetnik tot op twee km hoorbaar op een Junior peildoos, mits de vos op een redelijke hoogte is opgehangen. Als u meer informatie wenst, kunt u mij via e-mail bereiken.
Veel succes met na bouwen.